Auteur: Adri Altink
-
Grabbelton van leuke weetjes
Door: Adri Altink
Als we de mens op aarde bestuderen doen we dat onbewust altijd vanuit een geo- en antropocentrische blik. We zijn een beetje als de slager die zijn eigen vlees beoordeelt: op zijn zachts gezegd vooringenomen en geneigd vooral te laten zien waartoe we allemaal in staat zijn. De Poolse auteur Ewa Solarz en haar landgenoot, tekenaar Robert Czajka, proberen dat in Aardbewoners anders te doen. Ze baseren zich op een rapport van een Expeditie voor Interplanetair Onderzoek dat het hele universum bestudeert en dus met distantie naar de wezens op de planeet Aarde kijkt.
-
Leren leren
Door: Adri Altink
Een beroemde anekdote over schrijver Simon Vestdijk – zou zijn naam op scholen nog ooit vallen? – is dat hij zijn stofzuiger aanzette om zich op zijn schrijven te kunnen concentreren; dan had hij in elk geval geen last van overvliegende straaljagers. Kun je je met lawaai wel concentreren? In Train je Brain gaan Annemarie Venemans en Esther Walraven tamelijk uitvoerig op die vraag in. ‘Totale stilte werkt het allerbeste’ is hun uitgangspunt. Maar echt stil is het nooit: er tikt altijd een klok of je hoort pratende mensen of verkeer: ‘Dan kan muziek soms juist helpen; je wordt dan niet door elk geluidje afgeleid’. Wat Vestdijk (door de auteurs niet genoemd overigens) deed was dus zo gek nog niet.
-
Het is heel normaal om je niet normaal te voelen
Door: Adri Altink
De Duitse Katherina von der Gathen (1972) geeft seksuele voorlichting aan kinderen. Ze is ook schrijfster van non-fictie kinderboeken en het is dus geen wonder dat de onderwerpen daarvan met voorlichting aan kinderen te maken hebben. De meest uiteenlopende zaken komen langs: lichamelijke en geestelijke gezondheid, gender, schoonheidsidealen (en wat je je daarvan wel of niet moet aantrekken), wat je lichaam allemaal kan, communicatie en natuurlijk verliefdheid en seksualiteit. Per onderwerp zijn er korte blokjes tekst. In haar meest recente boek ‘AnyBody. Alles wat je altijd al wilde weten over je lichaam’ komen de meest uiteenlopende zaken langs: lichamelijke en geestelijke gezondheid, gender, schoonheidsidealen (en wat je je daarvan wel of niet moet aantrekken), wat je lichaam allemaal kan, communicatie en natuurlijk verliefdheid en seksualiteit. Per onderwerp zijn er korte blokjes tekst.
-
Wonderlijke verhalen aan de hemel
Door: Adri Altink
Wie wat van wolken wil weten kan maar het beste naar de lucht leren kijken. Dat is duidelijk het idee geweest achter het boek Wolken kijken voor beginners van schrijver Gavin Pretor-Pinney en illustrator William Grill. De ampersand tussen hun namen benadrukt nog eens dat de afbeeldingen en vormgeving niet zomaar verluchtigingen bij een tekst zijn. Bijna alle pagina’s zijn in overwegend blauw, wit en grijs uitgevoerd omdat kijken vooropstaat en de weinige woorden aan tekst vooral dienen om (wetenschappelijke) begrippen uit te leggen.
-
Lichtvoetig door de kunstgeschiedenis
Door: Adri Altink
De boeken 321 Superslimme dingen die je moet weten over … van Mathilda Masters en illustratrice (en vormgeefster) Louize Perdies beginnen een imposante serie te worden. Ze bestaan uit korte teksten over de meest uiteenlopende onderwerpen. Van de titels beginnen er vijf met ‘321 superslimme dingen die je moet weten over …’ Drie andere zijn met 123 of 77 dingen wat dunner, maar hebben wel dezelfde opmaak en opzet. Ze gaan over wat je moet weten voor je dertien wordt, dieren, geschiedenis, wetenschap, natuur, klimaat, liefde en seks en wonen. En nu is er een nieuw deel over kunst.
-
De belangrijkste fabriekjes op aarde
Door: Adri Altink
Met kinderboeken over de plantenwereld kunnen intussen hele bibliotheekkasten worden gevuld. Toch komen er steeds weer nieuwe. Over die wondere wereld raak je niet snel uitgepraat. Met De plant die aan land krooplegt Casper van der Kooi, bioloog aan de Rijksuniversiteit Groningen, op zijn manier uit hoe fascinerend het gedrag van planten is. Op een toon van “Wist je dat…?” serveert hij in heel kort bestek allerlei weetjes over planten die de nieuwsgierigheid prikkelen.
-
1.000.000.000.000.000.000.000
Door: Adri Altink
In de serie ‘Bliksemlezen’ van uitgeverij Van Goor, waarin eerder al boekjes verschenen over slaap en zoetigheid is nu de kosmos aan de beurt. Het zijn handzame boekjes in simpele taal voor de laagste klassen van het basisonderwijs. Ze (er is intussen alweer een nieuw deeltje over dinosaurussen verschenen) stellen steeds heldere vragen zoals in dit boekje van wetenschapsjournalist Govert Schilling: ‘Kun je sterren zien die niet meer bestaan?’ en ‘Wat is een exoplaneet?’
-
De centerback heeft een oogcorrectie nodig
Door: Adri Altink
Vorig jaar verscheen een nieuw alfabetboek met de (ironisch bedoelde?) aanmatigende titel Het Allermooiste, Buitengewone en Complete Boek van alle Letters van Tom Schamp. Hij noemt zijn boek een abecedarium. Dat is ook wel terecht omdat zijn boek naast de vorm van de letters vooral het gebruik ervan in woorden en zinnen laat zien. Ton Schamp is een Belgische illustrator van kinderboeken met een voorliefde voor drukke fantasievolle tekeningen vol grapjes.
-
Van vliegende kikkers tot het zonnevliegtuig
Door: Adri Altink
Als het op een verjaardag over luchtvaart gaat en je kunt vertellen dat de broers Orville en Wilbur Wright in 1903 bij Kitty Hawk voor het eerst los van de grond kwamen met hun zelfgebouwde vliegtuig, maakt dat misschien al enige indruk. Je kunt alleen flink omvergeblazen worden door iemand die toevallig Vliegen! van Jacek Ambrożewski heeft gelezen. In dat overvolle boek ben je al op pagina 24 beland voor het over deze twee waaghalzen gaat. Op de voorgaande bladzijden is het al zeer uitgebreid gegaan over zaadjes van planten die het luchtruim kiezen, zoals de helikoptertjes van de acacia en de pluizenbolletjes van de paardenbloem, over vliegende dieren (niet alleen vogels en insecten, maar ook vissen, kikkers en zelfs slangen), over verhalen en legendes van alle continenten waarin mensen en dingen luchtreizigers zijn (Icarus, vliegende tapijten en vuurpijlen) en tenslotte over ondernemende constructeurs die dachten dat de zwaartekracht met vogelveren op de rug of met ingenieuze vleugelimitaties te overwinnen moet zijn – daaronder ontbreekt Leonardo da Vinci niet.
-
Leren nadenken over je plek in het gezin
Door: Adri AltinkFilosofe Stine Jensen heeft een zestiende kinderboek toegevoegd aan haar lange reeks rond thema’s als identiteit, emoties en opvoeding. Haar nieuweling gaat opnieuw over identiteit, deze keer over familiebanden in allerlei vormen en gradaties.
-
Verhalen waar wel een hout van klopt
Door: Adri Altink
Wie is als kind niet opgegroeid met beren? Met knuffelbare als de teddybeer en later misschien als vermaak in een circus een beer die danste of andere kunstjes kon. Beer Baloe kwam tot ons via boeken en films onder de titel Jungleboek en Paddington op dezelfde manier. Voor volwassenen wordt de beer ineens een gevaar […]
-
Persoonlijke toon in queerboek
Door: Adri Altink
In het Nawoord bij Proud schrijft auteur Nadine Swagerman: ‘Ik had dit boek nog minstens 100 pagina’s dikker kunnen maken’. Dat is een opvallende zin voor wie haar boek heeft gelezen en vast kan stellen dat het een zeer gedetailleerd, bijna encyclopedisch, overzicht is van alles wat te maken heeft met de queerwereld. Alle aspecten, zoals terminologieën (‘labels’), seks, relaties en de geschiedenis van queer komen in alle nuances langs. Het boek is bovendien geschreven voor een brede groep lezers: jongeren die zich voor het eerst vragen stellen over hun geaardheid binnen het lhbtiqap+-spectrum, maar ook voor ouders, familieleden, docenten, sportcoaches enzovoort. Dat alles om elke verlegenheid om vragen te durven stellen met zachte hand weg te masseren.
-
Twijfel is macht
Door: Adri Altink
Jan Paul Schutten, auteur van een alsmaar groeiende lijst van kinderboeken over geschiedenis en wetenschap, vermeldt een anekdote in zijn pas verschenen Complot. Je moet complotdenkers niet bestrijden door te doen alsof ze gek of dom zijn, wil hij maar zeggen. Ga met ze in gesprek door vragen te stellen, becommentarieer de antwoorden niet, maar vraag door. Dat is wat Schutten op een bepaalde manier zelf ook doet in zijn jongste boek. Hij toont uitvoerig aan hoe complotdenkers argumenteren en hoe hun beweringen gemakkelijk onderuit te halen zijn, maar hij duikt ook in de redenen waarom zij – vaak geen domme mensen – tot hun stellingen komen. En: hoe iedereen vatbaar kan worden voor dergelijke theorieën door denkfouten die we allemaal maken in ons dagelijkse leven.
-
Speelse kijk op gevoelens
Door: Adri Altink
Het grote boek van alle emoties is typisch zo’n boek dat uitnodigt om het samen met kinderen te lezen. Er valt van alles in te beleven aan de illustraties, maar ook aan de losse, korte teksten. De emoties die onder de loep worden gelegd zijn liefde, boosheid, onzekerheid, blijheid, jaloezie, dankbaarheid, verveling, verdriet, angst en eenzaamheid. Alle hoofdstukken hebben een vast stramien. Steeds is er als begin een twee pagina’s beslaande tekening waarop van alles te ontdekken valt dat te maken heeft met het onderwerp waarop op de volgende twee pagina’s wordt ingegaan. Elk van de platen heeft twee vaste figuurtjes, een slakje en het hoofdpersonage ‘Voel!’.
-
De krill is kampioen gegeten worden
Door: Adri Altink
Antarctica wordt bedreigd door opwarming maar ook door de jacht op minerale rijkdommen in de bodem en door groeiend toerisme. In het seizoen 2022/2023 gingen er meer dan 100.000 mensen op een cruise naar toe. Marieke ten Berge en Eva Moraal zouden dat ook graag eens doen, schrijven ze in hun (na Polder) tweede gezamenlijke boek, Zuid: ‘Toch hebben we het niet gedaan en we zijn het ook niet van plan. Wij reizen net zo goed, maar dan via de beelden en woorden van de dieren in dit boek’.
-
Een bungeejumpend nijlpaard en pomodoro’s
Door: Adri Altink
Clickbaits, de koppen boven artikelen die iets spannends suggereren dat niet wordt waargemaakt, maar je intussen wel hebben overgehaald er op te klikken: internet is er van vergeven. Jan Paul Schutten past ze diverse keren toe in zijn boek Schaam je gerust dood voor je ouders. De titel zelf is er al zo één. Je slaat het boek toch sneller open dan wanneer er ‘Tips waar tieners wijzer van worden’ of iets dergelijks op het omslag had gestaan. Met clickbaites (te vertalen als ‘klik-aas) op internet zit je voor je het weet in een fuik. Schutten maakt er niet alleen gebruik van, maar legt ook in heldere bewoordingen uit hoe het werkt en waarom je geneigd bent dat soort koppen aan te klikken. Waarom we dat doen heeft alles te maken met hoe ons brein en onze hormonen werken.
-
Het spel zit op de wagen
Recensie door: Adri Altink
Onlangs is Het is koers! verschenen, van Studio Waaiman, waarachter schrijver Stefan Boonen en illustrator Tom Schoonooghe schuilgaan. Dit boekje vertelt wat er bij wielrennen komt kijken aan de hand van een wedstrijd, een kleinere van vijf rondes. Het is voor nog jonge lezers. Het verhaal is beknopt en stipt in eenvoudige zinnetjes aan wat zoal met een en wielerwedstrijd te maken heeft: waar renners aan moeten denken, hoe een fiets in elkaar zit, hoe deelnemers gekleed zijn en wat voor termen je in de wielrennerij tegenkomt.
-
En elke veertien dagen is er eentje minder
Door: Adri Altink
Onder de Moken, een volk van iets meer dan 3000 mensen in Myanmar en Thailand, wordt al generaties lang het voorouderverhaal verteld van de Laboon, de gigantische golf die het water van de stranden wegtrekt en alle mensen opslokt. Toen de wereld in 2004 overspoeld werd door nieuws over een vloedgolf in Azië die meer dan 200.000 slachtoffers maakte, lag het woord tsunami op ieders lip, welhaast als een neologisme. Toch zijn tsunami’s van alle tijden.
-
Met een appel door de geschiedenis
Door: Adri Altink
In Voor de mooiste laat Ted van Lieshout bijna alles wat in een leerboek op school wordt aangesneden links liggen. Bij hem geen oorlogen, farao’s, Alexanders, Karels, Lodewijken, Columbussen, Napoleons enzovoort. En hij legt uit waarom. We krijgen in ons onderwijs maar een zeer selectief beeld van de geschiedenis: ons eigen land staat centraal en we kijken door een eigentijdse bril, gericht op wat wij normaal vinden. Van Lieshouts boek is daartegenover meer een beschouwing over geschiedschrijving zelf: die komt uit de pen van mensen, vrijwel altijd mannen, die er belang bij hadden zaken op hun manier voor te stellen. Daardoor gaat het in geschiedenisboeken vaak over machthebbers. Voor de mooiste is daartegenover ‘meer een wandeling langs mensen die bijzonder waren, maar van wie sommigen nauwelijks zijn onthouden’.
-
Matig verhaal bij prachtige illustraties
Door: Adri Altink
Een inktvis die zijn plek op de zeebodem verlaat om de mensenwereld te verkennen: het is een uitgangspunt waar je niet direct op komt. De Tsjechische Magdalena Rutová confronteert in Ik, Octopus met dat idee twee totaal verschillende werelden met elkaar. De ondertitel ‘De mensenwereld door de ogen van een wijze inktvis’ suggereert dat het boek vooral over de mensenwereld of het gedrag van mensen gaat, maar er duiken meerdere thema’s op. Ook het leven van octopussen zelf komt aan bod naast zaken als milieuvervuiling en plastic soep.
Recent
-
Wie een zuiver hart heeft, krijgt altijd antwoord
Door: Wendy de Bert -
Jonge Oogst – prentenboeken 3+ – week 22
Door: Ardie Bos -
Geen gewone tuin
Door: Saskia M. Toussaint -
Bijzonder ge(s)laagde jeugdroman
Door: Kris Mattheeuws -
Jonge Oogst – YA – week 21
Door: Miet De Bruyn -
Zwarte stof laat alle magie verdwijnen
Door: Alma Lanjouw -
De donkerte verkennen
Door: Saskia M. Toussaint -
Jonge Oogst – 7 – 10 jaar – week 20
Door: Marjet Maks -
Over de avonturen van een worm
Door: Iris Kraaij -
Pareltje
Door: Ardie Bos -
Miet De BruynMeedeinen
-
Wie is er nou bang voor een wolf?
Door: Melanie Roseboom -
Jonge Oogst – non-fictie – week 19
Door: Carolien Lohmeijer -
Verder na je coming-out
Door: Bart Jongeling -
Vriendelijkheid met gaatjes
Door: Esther Bos -
Jonge Oogst – 3-6 jaar – week 18
Door: Ardie Bos -
De zee in jezelf
Door: Evert Zoutewelle -
Jonge Oogst – YA – week 17
Door: Miet De Bruyn -
Geen hoed want de pet staat te goed?
Door: Alma Lanjouw -
Een puzzel van tijd, identiteit en moed
Door: Tessa Uiterwijk (16 jaar)
