In het voorjaar gaan we lekker naar buiten, de tuin in. We luisteren naar de vogels en wroeten met onze handen in de aarde. Daar komen we dan van die lange, roze, glibberige beestjes tegen….regenwormen. Heb je er ooit over nagedacht wat er gebeurt als je zo’n beestje per ongeluk met je schep in tweeën hakt? Het overkomt de regenworm in dit verhaal. Als twee helften leeft hij verder met iedere helft een eigen verhaal. Ga mee op een poëtische zoektocht vol avontuur en spanning in het boek Meer dan eens van Tom Marien.
Spelen met taal
Zelden kom je een boek tegen met zulke rijke en poëtische taal als in dit verhaal. Denk aan woorden als bries, brij, walm, verrukking, mensenlieden, loodgrijs en rieken. En dit is alleen nog maar een greep van de woorden op de eerste bladzijde. Woorden die tot de verbeelding spreken maar in deze tijd zelfs door volwassenen nauwelijks nog worden gebruikt. Geweldig voor de woordenschatontwikkeling van jonge kinderen (het boek is vanaf 6 jaar) maar dus ook waardevol voor oudere kinderen. Het verhaal heeft veel tekst waarin steeds iets nieuws valt te ontdekken dus het is zeker de moeite waard om het boek meerdere keren te lezen. Door deze rijke woordenschat en de poëtische manier van schrijven zijn de zinnen zeer beeldend. Terwijl je leest zie je het verhaal als een filmpje aan je voorbijgaan. Bijvoorbeeld met zinnen als ‘Ik raap mezelf bij elkaar en sleep me tot onder een krop sla, ik pers mijn ogen open en begin opnieuw’ en ‘gras en zand dansen om mij heen.’ De tekst zit ook vol met grappig taalgebruik, ‘Ik krijg geen lucht en snak naar adem. Doe iets, beveelt een stem in mijn hoofd. Zo kun je toch niet de pijp uitgaan?’ maakt menig kind aan het lachen. Een zin als ‘Hier komt eindelijk gedonder van’ heeft een dubbele betekenis, namelijk er staat iets te gebeuren en het gaat letterlijk onweren. Dit soort dubbelzinnigheden zijn er meer. Op deze manier spelen met taal laat kinderen de eindeloze mogelijkheden ervan zien. Wellicht is de tekst voor kinderen van zes jaar wat ambitieus maar ze zullen er ongetwijfeld iets uit kunnen halen wat op dat moment bij ze past.
Een worm in gevaar
Behalve door het bijzondere taalgebruik, pakt het verhaal je ook direct door te starten met een probleem, namelijk geen regen. Dit nodigt uit tot een gesprek over natuur en klimaatverandering. Als het ene probleem is opgelost ontstaat er een nieuw probleem of de ontknoping laat nog even op zich wachten. Door die spanning leef je helemaal mee met de worm en hoop je elke keer dat hij aan het gevaar ontkomt. Bijvoorbeeld als de egel een deel van de worm wil opeten ‘Ik kan wel een flinke hap gebruiken. Ze opent haar stinkende bek. Ik zie scherpe tanden blinken’ of wanneer de regenworm door een mensenhand wordt opgetild ‘Ik wist wel dat je niet echt dood was, zegt een schorre stem. Ik verstijf van angst. Een vette vinger tikt me aan.’
Illustraties
Het verhaal wordt ondersteund door levendige, speelse en kleurrijke illustraties gemaakt door Esther Leeuwrik. Je wordt getriggerd om langer naar de beelden te kijken, er zijn veel kleine dingen te ontdekken. Er is verrassend gebruik gemaakt van de ruimte op de pagina’s. Soms vult een illustratie twee pagina’s en op een andere plek is de illustratie alleen als rand om de tekst heen gebruikt. De laatste illustratie is bedoeld om het einde van het verhaal weer te geven, niet in woord maar in beeld dus. Om duidelijk te maken welke helft van de regenworm aan het woord is, is de tekst op de linker pagina roze en op de rechterpagina zwart. Op deze manier is de rolverdeling als lezer duidelijk maar als je het verhaal voorleest, dan moet je echt samen in het boek kijken en aanwijzen waar je bent. Voor de creatieve voorlezer is het ook heel leuk om gebruik te maken van stemmetjes.
Met dit boek laat Tom Marien zien dat avonturen niet ver weg hoeven te zijn. Dat als je met je neus in de natuur (dichtbij huis) duikt er van alles te ontdekken valt. Het verhaal wakkert empathie aan voor alles wat leeft, en brengt taal tot leven. Als je op zoek bent naar een rijk boek dan heb je in Meer dan eens een schat gevonden.
