Bijzonder ge(s)laagde jeugdroman

Door: Kris Mattheeuws

Marco Kunst behoort al jaren tot de interessantste stemmen binnen de Nederlandstalige jeugdliteratuur. Zijn achtergrond als filosoof is duidelijk voelbaar in zijn werk. In boeken als Offline, Patroon en De macht van Algas combineert hij spanning met maatschappelijke en existentiële vragen. Kunst wil niet alleen een verhaal vertellen, maar vooral zijn lezers aan het denken zetten over mens, natuur, tijd en verantwoordelijkheid. In De bron komt al die ervaring samen in een ambitieuze en bijzonder gelaagde jeugdroman.

De bron draait rond Nour, een meisje van dertien, die met haar ouders naar een afgelegen hoogvlakte in Turkije reist. Haar ouders werken daar aan proefboringen, maar Nour wordt al vrij vlug aangetrokken door een mysterieuze stem die haar lijkt te roepen. Op de hoogvlakte ontmoet ze Omar en Cansu, twee raadselachtige jongeren die haar meenemen naar een grot. Daar maakt Nour kennis met Gaia, de verpersoonlijking van Moeder Aarde. Gaia is ernstig ziek geworden door de manier waarop de mens met de aarde omgaat. Nour krijgt de opdracht om samen met Omar op zoek te gaan naar de oorsprong van de bron. Het zuivere water kan Gaia redden. Tijdens de tocht ontmoeten ze figuren en motieven uit uiteenlopende mythologische tradities, van de Griekse Minotaurus tot de Noordse wereldboom Yggdrasil.

Spanning en diepgang
De stijl van Marco Kunst is zoals steeds rijk en beeldend. Hij schrijft in een heldere, vlotte taal die toegankelijk blijft voor jongeren, maar tegelijk poëtisch en filosofisch is. Vooral de beschrijvingen van de grot, de droomachtige landschappen en de ontmoetingen met mythische figuren stralen een bijzondere sfeer uit. Soms vertraagt de auteur het verhaal heel bewust om ruimte te maken voor filosofische reflectie of symboliek. Dat zorgt voor diepgang. Kunst slaagt erin om spanning en bezinning met elkaar te combineren.

Ook de personages dragen bij tot die sfeer. Nour is een geloofwaardige hoofdpersoon: nieuwsgierig, twijfelend en moedig tegelijk. Ze groeit tijdens haar tocht uit van een eerder afwachtend meisje tot iemand die verantwoordelijkheid durft te nemen. Omar blijft wat mysterieuzer, maar vormt een goede tegenhanger voor Nour. De personages zijn misschien minder psychologisch uitgewerkt dan in realistische romans, maar dat lijkt een bewuste keuze: ze functioneren deels ook als symbolische figuren binnen de mythische zoektocht.

Een bijzondere meerwaarde vormen de illustraties van Djenné Fila. Haar werk is niet zomaar versiering bij het verhaal, maar een essentieel onderdeel van de leeservaring. De illustraties zijn dromerig, gelaagd en soms bijna hallucinerend. Ze versterken de magische sfeer van de roman. Vooral de paginagrote beelden van landschappen en symbolische scènes blijven hangen. Fila’s stijl sluit perfect aan bij de thematiek van het boek: oud en modern, tastbaar en mysterieus tegelijk.

Verschillende culturen
De relevantie van het boek ligt vooral in de verbinding tussen oude verhalen en hedendaagse thema’s. Kunst toont hoe mythen niet zomaar stoffige vertellingen uit het verleden zijn, maar verhalen die nog steeds betekenis hebben. De klimaatproblematiek vormt duidelijk de kern van het boek: Gaia wordt ziek omdat de aarde uitgeput raakt door menselijke hebzucht en onverschilligheid. Toch wordt die boodschap nergens moraliserend. Integendeel: door de mythische en symbolische aanpak krijgt het verhaal iets universeels. De bron gaat niet alleen over ecologie, maar ook over de vraag waarom mensen verhalen vertellen en hoe verhalen helpen om grip te krijgen op de wereld.

Achteraan in het boek geeft de auteur extra informatie over de gebruikte mythen en verhalen. Daarin verduidelijkt hij waar bepaalde motieven vandaan komen en toont hij  hoe uiteenlopende culturen gelijkaardige verhalen ontwikkelen. Voor jonge lezers is dat absoluut een grote meerwaarde: het boek wordt daardoor niet alleen een avonturenroman, maar ook een uitnodiging om verder te lezen en na te denken over mythologie en cultuurgeschiedenis.

De bron is ambitieuze jeugdroman die avontuur, mythologie en klimaatbewustzijn op een originele manier samenbrengt. De rijke symboliek, de filosofische ondertoon en de prachtige illustraties maken het boek bijzonder. Marco Kunst heeft met De bron een roman geschreven die zowel meeslepend als betekenisvol is — een boek dat nog lang blijft nazinderen.

 

Illustraties: Djenné Fila

De bron

De bron

Marco Kunst

Illustrations by: Djenné Fila

Uitgever: Uitgeverij Lemniscaat

ISBN 9789047716808

273 pagina’s

Prijs: € 18,99

Kopen bij Libris