Categorie: Non Fictie

  • Licht uit spot aan! Achter de schermen bij het Royal Opera House
    5 augustus, 2023

    Tutu’s en vrachtwagens

    Door: Adri Altink

    Alle dansers uit ‘De notenkraker’ hebben tijdens hun optreden een eigen mandje in het zijtoneel staan met blaarpleisters, scharen en zelfs flesjes nagellak om ladders in panty’s snel te kunnen oplappen. Het is één van de talrijke details in Licht uit, spot aan. Het boek geeft een overzicht van wat er zoal komt kijken bij de uitvoering van een ballet, toegespitst op ‘De notenkraker’ in de beroemde choreografie van Sir Peter Wright. Die voorstelling was voor het eerst te zien in 1984 in het Royal Opera House en wordt nog steeds gedanst.

  • De bionische vogel. Vogels als inspiratiebron voor creatieve en duurzame oplossingen
    14 juli, 2023

    Van vogels leren zonder airco te kunnen

    Door: Adri Altink

    Ongeveer op de helft van De bionische vogel valt te lezen dat vogels afgestemd zijn op hun omgeving, maar dat mensen de omgeving juist graag aanpassen aan hun wensen. Die gedachte, zo centraal in het boek, geeft aardig weer wat wij te leren hebben van vogels (en trouwens ook breder: van de natuur) als het er om gaat onze ecologische voetafdruk te verkleinen. En het hoopvolle aan het boek is dat dat ook kan.

  • De zweetvoetenman. Over rechtszaken en regels (en een hoop gedoe)
    28 juni, 2023

    Mierenneuker als compliment

    Door: Adri Altink

    De zweetvoetenman verscheen al in 2017, werd een jaar later onder andere genomineerd voor de Woutertje Pietserseprijs en won de Zilveren Griffel en de Prijs voor het Best Verzorgde Boek uit 2017. Sinds 2021 ligt de zevende druk in de winkel. […] Het is een bijzonder kinderboek over een ingewikkelde materie die met een opmerkelijke lichtvoetigheid wordt gepresenteerd. De zweetvoetenman staat vol spannende verhalen die tot in allerlei aspecten worden uitgeplozen. Dat gebeurt soms aan de hand van vragen van een denkbeeldige lezer, een soort personificatie van de publieke opinie die geneigd is tot snelle oordelen.

  • Afrika. Encyclopedie van een wonderbaarlijk continent
    21 juni, 2023

    Bid voor een goede oogst, maar blijf schoffelen

    Door: Adri Altink

    Schrijfster Kim Chakanetsa en illustrator Mayowa Alabi hebben een boek gemaakt dat de enorme veelzijdigheid van dit werelddeel voor kinderen uitlegt. De twee weten waar ze het over hebben omdat ze in Afrika geboren zijn, maar ook omdat ze de lacunes in de Europese kennis hebben ervaren. […] Door zijn encyclopedische opzet is het geen doorlopend verhaal, maar wie het op een willekeurige plek openslaat stuit voortdurend op verrassende gegevens in soepel leesbare tekstjes. De onderwerpen zijn breed: muziekstijlen, literatuur, tradities, politiek, technologie, mode, milieu-activisme enzovoort.

  • Rozen voor de zwijnen
    9 juni, 2023

    Wat doet die doek om zijn hoofd?

    Door: Adri Altink

    Ted van Lieshout heeft een nieuw boek toegevoegd aan zijn groeiende serie over kunst: Rozen voor de zwijnen. Het boek is gewijd aan de spreekwoorden die Pieter Bruegel de Oude verbeeldde op zijn schilderij De verkeerde wereld uit 1559. […] Rozen voor de zwijnen is een schitterend boek dat zich echter minder dan Van Lieshouts Kleuren en Wat is kunst? leent om in één ruk uit te lezen. Dat hoeft ook niet. Zoals je door een museum kunt dwalen zonder een vaste lijn aan te houden en nog eens kunt teruggaan naar een werk dat je een tweede keer wilt bekijken, zo kun je ook van links naar rechts en omgekeerd door De omgekeerde wereld lopen.

  • De wereld van de politiek eenvoudig uitgelegd
    24 mei, 2023

    Politiek is overal

    Door: Adri Altink

    Op 9 mei schreef Eva Meijer in haar column in NRC dat in de politiek de stemmen van kinderen ontbreken: ‘Hun politieke deelname wordt gezien als onnodig, omdat ze vertegenwoordigd kunnen worden door volwassenen of omdat ze toch niets hebben toe te voegen. Ook worden kinderen vaak niet in staat geacht tot politiek handelen, bijvoorbeeld […]

  • Wie schrijft die blijft
    12 mei, 2023

    Boeiende taalgeschiedenis in stripvorm

    Door: Adri Altink

    Stel: je opent een kinderboek en je oog valt meteen op de volgende zin: ‘Het Ethiopisch schrift is een abugida-schrift (አ በ ገ ደ). De grondvorm van het teken wordt lichtjes gewijzigd in functie van de klinker die volgt en geeft een lettergreep weer. Het schrift werd ontwikkeld voor het Ge’ez (ግዕዝ), de liturgische taal in de Ethiopische Kerk, maar dient nu voor het Amhaars, Tigrinya, Tigre en andere talen in Ethiopië en Eritrea’. Wie daarop het boek geschrokken weg zou leggen ontzegt zich een bijzondere rondleiding door het ontstaan van taal en schrift over de hele wereld. Wie schrijft die blijft van Vitali Kanstantinov is een boeiende reis door de geschiedenis en culturen die en passant veel duidelijk maakt over de rol van taal in verhoudingen tussen volkeren. Laat een citaat als hiervoor dan ook geen drempel zijn.

  • De toekomst is van ons
    10 mei, 2023

    Jonge activisten bieden hoop

    Door: Adri Altink

    Wie mocht denken dat Greta Thunberg de enige jongere is die voortdurend op de trom roffelt om aandacht voor het klimaat te vragen, weet na lezing van De toekomst is van ons wel beter. […] De Belgische – in Amsterdam wonende – journalist Samuel Hanegreefs beschrijft tientallen voorbeelden van jongeren die zich druk maken om de toekomst van de aarde en ons leven bij een alsmaar opwarmend klimaat. Dat maakt De toekomst is van ons inderdaad tot een hoopvol boek, ondanks alle ellende en frustraties waar de beschreven jongeren tegenaan lopen.

  • De taal van planten
    5 mei, 2023

    Ken ik jou niet ergens van?

    Door: Adri Altink

    […]Dat planten met elkaar in contact staan en elkaars gedrag beïnvloeden krijgt pas vrij recent wetenschappelijke aandacht. Wat voorheen als wat zweverig geklets gold, zoals dat planten reageren op muziek, krijgt nu serieuze aandacht. […] Geen wonder dat het verschijnsel nu ook in non-fictie jeugdliteratuur wordt beschreven. Zoals in het kleurrijke De taal van planten van Helena Haraštová en Darya Beklemesheva. […] De taal van planten spreekt aan. Het laat je geboeider om je heen kijken.

  • Polder
    24 april, 2023

    Autobiografieën uit de Nederlandse fauna

    Door: Adri Altink

    Polder bevat tekeningen en beschrijvingen van 35 dieren. Ze zijn keurig geordend van bever tot zeggekorfslak en ze hebben gemeen dat ze allemaal in Nederland voorkomen in polders. Dat verklaart ook waarom de wolf, die al langer voor flinke discussies zorgt, er niet in is opgenomen – op een kleine vermelding na, bij de ree: ‘eeuwenlang was de mens mijn grootste vijand, maar er is een oude teruggekeerd: de wolf’. Waarmee de makers van het boek dus meteen het standpunt verkondigen dat de wolf geen exoot is. In de discussies wordt dat door tegenstanders nogal eens beweerd. Alle dieren beschrijven zichzelf in de ik-vorm, als een soort autobiografie.

  • Mensendieren
    18 april, 2023

    Nooit missen of altijd verlangen?

    Door: Adri Altink

    Wat zou er in je opkomen als je je gedachten de vrije loop laat bij het zien van een gans? De V-formatie van hun trek. Verre landen. Het sprookje van de ganzenhoedster van Grimm – je zou het kunnen gaan (her)lezen of nog eens navertellen. Of je bekijkt weer eens de film over Nils Holgerssons […]

  • Briljante planten
    14 april, 2023

    Draait een eik wel eens een flinke drol?

    Door: Adri Altink

    Er bestaan aardig wat boeken over de plantenwereld, ook voor kinderen. Ze proberen meestal in eenvoudige bewoordingen uit te leggen hoe de flora in elkaar zit en welke bijzondere verhalen daarover te vertellen zijn. Vorig jaar verscheen Briljante planten van auteur Geert-Jan Roebers en illustrator en vormgever Margot Westerman. Het steekt met kop en schouders boven veel andere uitgaven uit omdat het zoveel meer is dan een boek over wat groeit en bloeit. Briljante planten is óók een kunstboek, een lust voor het oog, en daarnaast schittert het door prachtige teksten die het tot een bijzonder leuke leeservaring maken.

  • De dinosaurusverkiezing
    10 april, 2023

    Prehistorisch prijzenfestival

    Door: Adri Altink

    Wie in een catalogus van een gemiddelde bibliotheek zoekt naar kinderboeken over dinosaurussen krijgt een lange lijst voorgeschoteld. […] Val dan nog maar eens op met een nieuw boek. Kort geleden is er weer een encyclopedische uitgave voor kinderen verschenen, nu van de Amerikaanse docente Barbara Taylor. Zij beperkt zich tot 77 pagina’s en behandelt daarin zo’n vijftig dinosaurussoorten. Haar aanpak verschilt van de eerder genoemde boeken door dat zij de beschreven beesten ten tonele voert in een verkiezing in liefst 34 categorieën.

  • Hoe vang je een grote vis?
    21 maart, 2023

    Autobiografie van een hengelaar

    Door: Adri Altink

    Wie niet van vissen – in de werkwoordelijke betekenis – houdt zal het worst wezen hoe je in die sport een kanjer uit het water haalt en je persoonlijke record verbetert. Toch is Hoe vang je een grote vis? meer dan een instructieboekje voor de ambitieuze hengelaar. Auteur Hans Sibbel beschrijft zijn avonturen op een manier die humoristisch en soms spannend is, ook voor kinderen met hobby’s ver van de waterkant. Dat komt vooral omdat het vangen van die grote vis een metafoor blijkt te zijn voor Sibbels persoonlijke ontwikkeling. Hans Sibbel is de werkelijke naam van de cabaretier Lebbis die een aantal jaren optrad met Dolf Jansen.

  • Wat is kunst? Begin een eiland…
    6 maart, 2023

    Licht voor een hoofd vol kennis

    Door: Adri Altink

    Op deze plek mag af en toe wel eens aan bijzondere boeken worden herinnerd die vóór de geboorte van Jong Literair Nederland al het licht zagen. Dergelijke bijzondere boeken zijn Kleuren en Wat is kunst? Begin een eiland…  van Ted van Lieshout. Van Lieshout slaagt erin om kinderen op een onontkoombare manier te laten ontdekken wat kunst is, hoe kunst werkt en wat kunst onderscheidt van het alledaagse.

  • Held of schurk. Een te gekke geschiedenis
    17 februari, 2023

    Geschiedenis als moppentrommel?

    Door: Adri Altink

    Held of schurk is een geschiedenisboek voor kinderen van tien jaar en ouder. Held of schurk lijkt af en toe een beetje op een moppentrommel. Dat kan een neerbuigende kwalificatie zijn voor wie een afgewogen leerboek verwacht, maar het is duidelijk dat de auteurs er vooral lol in hadden te laten zien dat de geschiedenisboeken vol bizarre feitjes en grappige voorvallen zitten. En als jonge lezers daardoor nieuwsgierig worden naar de grote verbanden waaruit die verhalen voortkomen is dat mooi meegenomen.

  • Tot over mijn oren in het plastic
    10 februari, 2023

    Verhelderende en prettig leesbare verhalen over plastic

    Door: Adri Altink

    De vroegste biljartballen in de 19e eeuw werden van ivoor gemaakt, maar toen de sport zo populair was geworden dat de olifanten de productie niet meer aankonden (‘op een gegeven moment begonnen de biljartballenbouwers zich zorgen te maken – niet om de olifanten, maar om zichzelf’) waren er alternatieven nodig. Daarom werd er in 1867 […]

  • Alles is dromen, dromen is alles. Fantaseren over de toekomst: toen en nu
    30 januari, 2023

    Filosoferen is vragen stellen

    Door: Adri Altink

    Het woord dromen in de titel van het nieuwste jeugdboek van Stine Jensen, Alles is dromen, dromen is alles slaat niet op de nachtelijke voorstellingen in de slaap, maar op de fantasieën, die we allemaal wel eens hebben, over mogelijkheden in de toekomst. Veel verworvenheden en gemakken die we nu vanzelfsprekend vinden begonnen ooit met […]

  • Is dàt kunst?
    26 januari, 2023

    Nuttig boek over nutteloze zaken

    Door: Adri Altink

    Is dàt nu kunst? is een heerlijke aanwinst voor die kunstboekenplank. Het beschrijft in heel korte stukjes van soms niet meer dan een regel of tien één werk van een bekende kunstenaar. Het accent ligt daarbij niet zozeer op een verdediging of verklaring van het object maar op het oproepen van vragen. Van auteur Demeulemeester hoef je niets mooi te vinden. Kunst wil niet eens altijd mooi zijn; ‘Het kan je ook laten nadenken over wat er misgaat in de wereld om ons heen’, lezen we bij een stukje over een gezonken vluchtelingenboot die de Zwitserse kunstenaar Christoph Büchel in 2019 liet plaatsen op de grote kunstmanifestatie de Biënnale van Venetië. Die opmerking gaat op voor veel andere voorbeelden in dit boek,

  • Kunstmatige intelligentie is niet eng  
    24 januari, 2023

    Nooit meer huiswerk

    Door: Marco Zoon

    Worden computers zo slim dat je nooit meer huiswerk hoeft te maken? Kun je een computer met kunstmatige intelligentie je opstel, spreekbeurt of werkstuk laten maken zodat de leraar denkt dat je het zelf hebt gedaan? Wie dat een enge -of interessante- gedachte vindt, kan het boek Kunstmatige intelligentie is niet eng van Bas Haring lezen. Wellicht stelt dat je gerust, en de vele vrolijke en kleurrijke illustraties van Maus Bullhorst zullen daar zeker aan bijdragen. Je hoeft niet bang te zijn dat het boek te moeilijk wordt. Bas Haring neemt je bij de hand en begint van vooraf aan uit te leggen hoe een computer werkt. Hij bouwt het boek stap voor stap op.

Recent