De jarige Jonge Jury (25 jaar alweer!) trakteert middelbare scholieren uit de onderbouw van het voortgezet onderwijs en hun docenten dit schooljaar op maar liefst vijftien lestips. Deze tips leveren een gevarieerd aanbod van makkelijke, toegankelijke, mooie, spannende, aangrijpende en indrukwekkende boeken. Ze staan garant voor leesbevordering en leesplezier voor onderbouwleerlingen van elk (lees)niveau.
Spannend en toegankelijk
Moordnacht – Cis Meijer
TikTokTerror – Michael Reefs
To Lie for – Chinouk Thijssen
Futuria – Suzanne Wouda
Reefs jeugdboek TikTokTerror is uitgegeven door de jonge, idealistische uitgeverij Billy Bones, die onder andere kinderen ‘die nog niet weten dat ze van lezen houden’ probeert te bereiken. TiktokTerror is ‘jeugdhorror’ die zich afspeelt in een (bestaand!) inmiddels verlaten oud-sanatorium in de Ardennen waar geesten van oud-bewoners hele enge dingen doen. Het verhaal speelt in het nu. De jongeren zullen tiktokfilmpjes maken van hun spannende onderneming.
Een thriller van Cis Meijer kan niet ontbreken bij de Jonge Jurylestips. Haar boeken zijn razend spannend en erg populair onder de jeugd. Audities voor een filmrol vormen het startpunt en ook in deze roman spelen media als tiktok een rol, naast vriendschappen, herinneringen en sociale thema’s.
To Lie For van Thijssen speelt ook in de tiktok- en showbizzscene, in dit geval bij een streetdanceomgeving waarin sprake is van bedreigingen en zelfs moord.
Futuria speelt ruim 100 jaar geleden op het fictieve eiland Futuria waar zich een bijzondere combinatie van een pretpark, een gevangenis en een geheim laboratorium bevindt. Woudstra’s boek is spannend door gewetenskwesties waarvoor de jonge hoofdpersoon Libby komt te staan als ze ontdekt met welke gruwelijke experimenten haar vader bezig is.
Actuele jongerenproblematiek
Vanavond bij de rivier – Eline Meijnen
Alleen thuis – Carlie van Tongeren
Brand – Anke Kranendonk
Bovenstaande boeken spelen zich af in de realistische wereld van jongeren van nu. In Meijnens jeugdroman gaat het over postcovid, twijfels, verliefdheid en armoe, tegen het decor van een fijne vakantie in Frankrijk.
Zware problematiek van uit huis geplaatste jongeren én jongeren in gezinnen bij wie zij terechtkomen speelt in Alleen thuis van Van Tongeren.
Kranendonks Brand beschrijft verdriet over een omgekomen zusje, zwijgzaamheid daarover in de omgeving en schuldgevoel.
Alle drie de boeken zijn vlot geschreven vanuit een herkenbaar puberperspectief.
Toekomstromans met humor
De grote vloed – Sjoerd Kuyper
Eenbeen – Thijs Goverde
Twee mooie jeugdromans die spelen in respectievelijk de nabije (De grote vloed, 2029) en verdere (Eenbeen, 2136) toekomst weten van het enigszins uitgekauwde en voorspelbare doemscenario van een ondergelopen Nederland een vrolijke leeservaring te maken. De beide boeken zijn voor jong én oud een feest om te lezen. ‘Wat niet bestaat, mag nooit verdwijnen’ is een belangrijke boodschap in Kuypers boek, waarin kabouters bestaan maar eenhoorns niet. Er zijn grappige verwijzingen naar de recente (‘Dorhoudt’) en oudere (‘jullie kunnen rustig gaan slapen) geschiedenis, alsook verwijzingen naar actuele (vluchtelingen) en maatschappelijke (klassenverschillen) thema’s. En voor wie dat wil zien is er kritiek in het boek te lezen op de huidige verspillings- en vervuilingsindustrie.
Ook Eenbeen van Thijs Goverde is een verfrissende toekomstroman. Het verhaal speelt in 2136 en ook hier heeft inmiddels een overstroming plaatsgevonden. Klimaatrampen hebben tot een nieuwe orde geleid, maar belangrijker is de oorlog die woedt aan het oostfront (Goverde schreef het boek vóór Rusland Oekraïne binnenviel!) en die bewoners verplicht gewonde soldaten op te vangen. Dan blijkt het boek te gaan over de gezinnen die soldaten opvangen en zo hun eigen problemen hebben, over de dertienjarige Roos, die verliefd wordt op de geïnterneerde soldaat Eenbeen, wat prachtig beschreven wordt, en over soldaat Eenbeen zelf, die de nodige geheimen bij zich draagt. Eenbeen is een mooi geschreven, rijk boek vol verrassingen. Beide boeken zijn echte tips voor leesliefhebbers.
Prachtige historische romans
Welkom thuis, chrononauten – Dirk Weber
De stad van basalt – Guido Eekhaut
De wonderverteller – Lida Dijkstra
Het addergebroed van Slot Thetinga – Margaretha van Andel
Goede tips voor ervaren lezers zijn ook de historische romans onder de JJ-lestips. Webers chrononautenboek, bekroond met een zilveren griffel, speelt onder andere in het recente verleden (1951). Er wordt getijdreisd door hoofdpersoon Barend. Hij moet op zoek naar verloren gegane kunstwerken om die alsnog te redden, maar hij heeft ook een persoonlijke zoektocht naar zijn moeder en één naar de twijfelachtige motieven en bedoelingen van zijn opdrachtgever.
De stad van basalt is een boekje van slechts 64 pagina’s. Het verhaal verwijst naar de verdwijning van het 18eeeuwse Britse onderzoeksschip de Endeavour. In deze kleine roman vertrekt het schip ‘de Wanhoop’ met kapitein Spriet, drie wetenschappers en een bemanning onder wie de ik-verteller naar de Noordpool. Het wordt een spannende tocht met surrealistische ervaringen en een scheepskat met een zesde zintuig.
De wonderverteller en Het addergebroed van slot Thetinga zijn twee pareltjes in de lestiplijst. De schrijfsters van beide boeken zijn kersverse winnaressen van de (jonge) Thea Beckmanprijs 2025 voor het beste historische jeugdboek – en terecht! De wonderverteller is bovendien bekroond met een zilveren griffel én een zilveren penseel. Het is dan ook als kunstwerk vormgegeven en prachtig geïllustreerd door Djenné Fila.
De wonderverteller gaat over de 13e eeuwse Marco Polo en zijn reizen. Deze mooie historische jeugdroman draagt op vele niveaus bij aan kennis, schoonheid, zelfinzicht en leesplezier en is al geschikt voor de jongste lezers, ook als voorleesboek.
Het addergebroed van slot Thetinga speelt zich af in het Friese dorpje Wiuwert waar in de 17e eeuw een strenge 
labadistengemeenschap huisde. Wat extra tot de verbeelding spreekt is dat daar ook Anna Maria van Schuurman, Nederlandseerste vrouwelijke studente, gewoond heeft en begraven ligt en dat er nog altijd vier mummies in de kelder van het kerkje te zien zijn. Van Andel maakt de geschiedenis knap levend via de jonge hoofdpersoon Jean en zijn (geloofs)twijfels en -strijd. Het is een goed gedocumenteerd en razend interessant boek voor jong en oud.
Nog meer boeken van de buitencategorie!
Oever – Ludwig Volbeda
Nog 27 dagen leven – Maren Stoffels
Volbeda’s romandebuut Oever is niet onopgemerkt gebleven. Het boek is verkozen tot Regenboogboek van 2024 en heeft de Woutertje Pieterse Prijs en Zilveren Griffel van 2025 gewonnen. Volbeda kan poëtisch mooi schrijven, blijkt in dit boekje. Hij weet de onzekerheid en zoektocht van de jonge hoofdpersoon Jip van binnenuit te verwoorden, zonder dat de lezer meer weet dan het hoofdpersonage zelf. Jip is bijvoorbeeld, net als geestelijk vader Volbeda, een goede tekenaar en toch blijkt een zelfportretopdracht van school een onmogelijke taak. De lezer groeit zo met de twijfels en onzekerheden mee in Jips ontwikkeling.
Nog 27 dagen leven van Maren Stoffels tenslotte is door Stoffels schrijftalent veel meer dan een verdrietig verhaal over een 17-jarig meisje dat te jong aan kanker overlijdt. Stoffels verstaat de kunst dit droevige gegeven niet alleen maar zwaar en verdrietig te beschrijven, maar ook gelaagd, grappig, spannend en luchtig. De lezer leeft mee met patiënte Lissa, met Lissa’s broer en ouders en met de nieuwe vriendin Ellen. Tieneronzekerheid over uiterlijk en verliefdheid worden geloofwaardig beschreven, naast het ziekteproces en wat dat met de omgeving en met de patiënt zelf doet. Het verhaal is vlot geschreven en ondanks de loodzware thematiek krachtig en hoopvol.
Afgelopen zondag 21 september heeft Maren Stoffels met Nog 27 dagen leven de Beste Boek voor Jongerenprijs 2025 in ontvangst mogen nemen!
Lekker Lezen
De lijst met lestips van de Jonge Jury is samengesteld door een commissie van jeugdboekenexperts. Bij alle vijftien tips zijn lesbrieven gemaakt, die gratis toegankelijk zijn via de Jonge Jurywebsite. Naast de lestiplijst van vijftien titels is er een groslijst van 87 titels die mee kunnen dingen naar de prijs van de Jonge Jury 2026. Al deze boeken zijn uitgegeven in 2024. Alleen oorspronkelijk Nederlandstalige jeugdliteratuur voor jongeren van 12 tot en met 15 jaar dingt mee naar de prijs. Er kan tot 25 april 2026 door onderbouwleerlingen gestemd worden. De winnaar wordt bekend gemaakt op de Dag van de Jonge Jury 2026 in De Doelen in Rotterdam (https://jongejury.nl/lezen/).
Met de nieuwe lijst tips geeft de Jonge Juryorganisatie docenten waardevolle les- en leestips. Tiktok en tijdreizen, tranentrekkers, toekomstromans en tedere verhalen: er is echt voor elk wat wils. Voor wie verder wil kijken dan de vijftien gesuggereerde titels is er in de groslijst een bakfiets vol andere boeken om uit te kiezen. Het schooljaar is begonnen: Lekker Lezen!
De volgende titels zijn gerecenseerd op JLN. Hieronder de links naar de betreffende recensies:
Futuria – Suzanne Wouda
Vanavond bij de rivier – Eline Meijnen
Brand – Anke Kranendonk
De grote vloed – Sjoerd Kuyper
Eenbeen – Thijs Goverde
Welkom thuis, chrononauten – Dirk Weber
De wonderverteller – Lida Dijkstra
Oever – Ludwig Volbeda
Nog 27 dagen leven – Maren Stoffels
