Zaaigoed voor het onderwijs
Uitgeverij Noordhoff heeft vier nieuwe Lijsterpakketten uitgebracht voor leerlingen uit de onder- en bovenbouw van het voortgezet onderwijs (vo). Hieronder volgt een korte rondleiding door het Noordhoffboekenbos voor het komende schooljaar, waarin maar liefst negentien nieuwe titels zijn geplant.
Onderbouw vo
Vroege Lijsters
Van de vijf Vroege Lijstertitels (voor leerlingen vanaf 12 jaar) is met name Julia en mijn broer en ik van Herman van Wijdeven geschikt voor de jongste leerlingen. Dat dit boek gaat over een voetballer die de verleiding van verboden zaken niet kan weerstaan, als de zojuist gearresteerde Quincy Promes, zal veel leerlingen aanspreken.
In de meeste titels van dit pakket valt de actuele (jongeren)thematiek van zelfbeschouwing op. Marike Goslinga’s Kilometers zonlicht is wel aangeprezen als ‘het zoutpad voor jongeren’. Twee tieners lopen onafhankelijk van elkaar het Pieterpad en komen zichzelf en elkaar steeds weer tegen. De liefde speelt een rol in dit boek, maar ook milieuproblematiek en vooral misschien wel burn out bij jongeren en zelfreflectie. Dat laatste is ook het hoofdthema in Wie ik ben, waarin de hoofdpersoon schuldig terugkijkt op zijn rol bij pestgedrag op school met fatale gevolgen. Een thema dat ertoe doet natuurlijk, goed beschreven door Emiel de Wildt. Ook de jonge Mateo uit Jowi Schmitz’ novelle Slipjacht heeft reden tot reflecteren en hij gaat dat min of meer noodgedwongen doen tijdens een schoolkamp. Deze drie boeken zijn stuk voor stuk toegankelijk geschreven en respectievelijk origineel, belangwekkend en spannend.
Het literaire gewicht van het Vroege Lijsterpakket wordt geleverd door de historische roman Schaduw van Toet, geschreven door Lida Dijkstra. Dit jeugdboek over de beroemde Egyptische farao Toetanchamon is geschikt voor lezers van alle leeftijden. Het is interessant, leerzaam en goed geschreven.
Jonge Lijsters
Het Jonge Lijsterpakket (vanaf 13 jaar) bevat met IJzerkop van Jean-Claude van Rijckeghem gelukkig ook een prachtige historische jeugdroman, in dit geval over een zelfbewuste jonge vrouw uit België in de tijd en omgeving van Napoleon.
Het Jonge Lijsterpakket is verder zeer gevarieerd. Het zusje van door Carlie van Tongeren gaat over het zusje van een jongen die een dodelijk auto-ongeluk heeft veroorzaakt. Grondvuur van Mirjam Geelen laat aan de hand van een door oma en moeder verzwegen geschiedenis uit de Tweede Wereldoorlog zien hoe een intergenerationeel trauma (door)werkt. Deze beide boeken zijn ondanks de serieuze thematiek goed geschikt voor (ook jonge) onderbouwleerlingen. Ze zijn niet alleen aangrijpend en spannend, maar ook vlot geschreven en interessant.
De twee andere titels, In het vervloekte hart geschreven door Rima Orie en Overstroomd van Eva Moraal zijn juist meer geschikt voor echte leesliefhebbers, oudere onderbouwleerlingen en zelfs voor beginnende bovenbouwers. Overstroomd is een lijvige en spannende dystopische klimaatroman met perspectief- en bijbehorende schrijfstijlwisselingen die zich afspeelt in de tijd na de Grote Overstromingen. In het vervloekte hart is het dikste boek van het pakket. Het is een spannend fantasyverhaal met flink wat horror, gebaseerd op onze koloniale geschiedenis. Vóór in dit boek staat een zogenoemde ‘trigger’waarschuwing: ‘Dit boek bevat inhoud die door lezers als schokkend ervaren kan worden, zoals: emotionele mishandeling, (kinder)moord, marteling, menselijke experimenten, verminking, racisme, discriminatie, buitensporig geweld en oorlogsgeweld.’ Je moet ervan houden en veel jeugd doet dat. Tegelijkertijd pleit de schrijfster met deze roman voor het overbruggen van verschillen tussen mensen en bevolkingsgroepen. Wanneer vooroordelen overwonnen kunnen worden is elk monster te verslaan, lijkt de boodschap!
Bovenbouw vo
Grote Lijsters
Het pakket Grote Lijsters voor bovenbouwleerlingen havo en vwo bevat met Zee nu van filosofe Eva Meijer ook een klimaatroman met de nodige diepgang. Net als En we noemen hem van Marjolijn Heemstra en Jaguarman van Raoul de Jong is deze titel een goede keuze voor de beginnende bovenbouwleerling. Heemstra onderzoekt in haar psychologische roman de vermeende heldenstatus van een oudoom uit de Tweede Wereldoorlog en weet deze zoektocht spannend te verweven met het heelal en het hier en nu. Raoul de Jong gaat in zijn psychologische roman op zoek naar z’n Surinaamse roots. Wat zo’n zoektocht met iemand doet en wat hij oplevert aan begrip voor zowel de nabije als verre Surinaamse cultuur verschaft iedereen interessante en veelbetekenende inzichten.
Zeker geschikt voor vijfde- en zesdeklassers is de prachtige realistische roman En ik herinner me Titus Broederland van Auke Hulst over twee broers, hun onderlinge relatie, achtergrond en overlevingsstrijd.
Met Halleluja van Annelies Verbeke is een pittige verhalenbundel aan het pakket toegevoegd. Met dit genre zijn de meeste leerlingen niet zo bekend. Het biedt docenten een uitgelezen mogelijkheid het kortverhaal te behandelen.
De ‘moderne klassiekers’
De ‘moderne klassiekers’ die Noordhoff voor het komende schooljaar aanbiedt zijn piepjonge ‘klassiekers’. De jeugdroman Vallen van Anne Provoost, Franca Treurs (streek)roman Dorsvloer vol confetti en Suriname, ik ben van Bea Vianen verschenen in respectievelijk 1994, 2009 en 1969. In Provoosts alom geprezen Vallen spelen extreme denkbeelden (en WOll) een rol, Treurs roman gaat over opgroeien in gereformeerd Zeeland. Deze titels zijn geschikt voor leerlingen uit alle leerjaren.
Suriname ik ben van Bea Vianen beleefde een heruitgave in 2021, vooral dankzij schrijverscollectief Fixdit dat aandacht vraagt voor meer diversiteit in de canon en in de literaire wereld. Een nobel en belangrijk initiatief en terecht dat deze ‘coming of age’-roman in het pakket is opgenomen. De roman laat zien wat kolonisatie aanricht en heeft aangericht. Een recensent zei bij de heruitgave van dit boek in 2021: ‘verplichte kost in het literatuuronderwijs op de middelbare school’.
Een pakket van vijf titels kost € 27,50, het pakketje moderne klassiekers is verkrijgbaar voor € 16,50.
Een klassensetaanbieding kan interessant zijn voor docenten die een titel klassikaal willen lezen. Zo’n ‘klassenset’ bestaat uit 30 exemplaren van dezelfde titel en kost € 165,-.
Ga voor meer informatie naar de website van Uitgeverij Noordhoff.
