‘Geweldige verhalen die mensen elkaar gedurende duizend jaar hebben verteld om het menselijk bestaan en de wereld om hen heen te verklaren’, zo noemt Thiago de Moraes de oeroude overleveringen van volkeren over de hele wereld die hij opnam in zijn Mythenatlas. ‘De plek waar mensen wonen en de manier waarop ze leven bepaalt voor een groot deel hun ideeën over de wereld’, schrijft hij iets verder. In zijn boek heeft hij een groot aantal van die verhalen verzameld, afkomstig uit twaalf regio’s over de hele wereld: Noord-Amerikaanse stammen, de Azteken, Ierland, de Yanomami in Zuid-Amerika, de Yoruba in Afrika, de Grieken, Egyptenaren, Noren, de Slavische landen, de Hindoes, Japan en Polynesië. En daarmee heeft de schrijver zich nog beperkingen opgelegd.
Op zijn website stelt De Moraes zich voor als iemand die dol is op non-fictieverhalen, op spekjes en zijn baard en het grootste deel van zijn tijd zit te werken in een schuurtje in zijn tuin. Met zo’n luchtige autobiografie kun je geen saaie man verwachten. En dat is De Moraes ook niet. Hij is bovenal striptekenaar en dat zie je meteen als je de Mythenatlas openslaat. De pagina’s worden bewolkt door de meest koddige figuren in komische ensceneringen. Toch is hij serieus: er ligt degelijke research ten grondslag aan zijn verhalen en hij doet niet lacherig over oude culturen. Integendeel: hij probeert de jonge lezer bij te brengen dat achter die oude verhalen, die op ons naïef kunnen overkomen, existentiële vragen zaten.
Structuur
De luchtigheid waarmee hij vertelt spreekt ook uit andere titels van hem, zoals Een mummie heeft mijn huiswerk opgegeten en Een gladiator heeft mijn lunchbox gestolen, die respectievelijk in Egypte en Rome spelen. Het zijn graphic novels.
Mythenatlas heeft een zeer duidelijke structuur. Elk van de twaalf hoofdstukken volgt dezelfde indeling. Er is een inleiding waarin de kijk op de wereld wordt samengevat, vaak met het scheppingsverhaal zoals men zich dat voorstelde. Die ontstaansmythen worden vervolgens vertaald in een geografische voorstelling van de wereld zoals men die veronderstelde: niet rond natuurlijk, maar ook niet noodzakelijk plat. Daarop volgen korte navertellingen van de belangrijkste verhalen en een soort woordenlijst van belangrijke namen en begrippen uit de besproken regio. Zo’n lijst van begrippen omvat voor de Grieken bijvoorbeeld dertig goden en wezens van Zeus tot Hermes, allemaal met een hele korte karakteristiek en een stamboom van de Olympische godenwereld. In de verder van Europa staande regio’s zijn het er wat minder. Daar blijft, zoals in Polynesië, de lijst beperkt tot – altijd nog – tweeëntwintig goddelijke wezens.
Waterpot
Alle teksten zijn eveneens van De Moraes. Hij betoont zich daarin niet alleen de begaafde tekenaar maar ook de onderhoudende verteller. Zo begint in het hoofdstuk over Noord-Amerika het verhaal over ‘De waterpotjongen’ zo: ‘Een mooie jonge vrouw ging wat klei halen om potten van te maken. Terwijl ze naast de rivier zat, kreeg ze opeens een vreemd gevoel, maar ze besteedde er verder geen aandacht aan. Een paar weken later werd duidelijk dat ze zwanger was. Na negen maanden kreeg ze geen kind, maar een kleine waterpot’. Dan wil je wel weten wat hierachter zit.
Het verhaal over de Noorse God Loki opent met: ‘Thor zo ver krijgen dat hij met een stinkende reus trouwde was niet het eerste (of laatste) van Loki’s twijfelachtige plannetjes. Hij had evenveel talent om zich in de nesten te werken als om zich er weer uit te wurmen’.
Mythenatlas is een heerlijk avonturenboek dat kinderen aan het denken kan zetten over hoe de vroegste denkende mensen trachtten grip te krijgen op de werkelijkheid, en de zin van het leven zochten. Ouders moeten het boek vooral ook af en toe oppakken om te herlezen wat ze vroeger op school hoorden vertellen. De Moraes verzorgt voor die groep een vrolijke opfrisbeurt van mogelijk weggezakte spannende verhalen.
