De verhalenbundel Helemaal Ari en Loek, geschreven door Yvonne de Vries, is een derde bundel in de reeks verhalen over het samengezin van Ari en Loek. Eerder verschenen al Hier zijn Ari en Loek en Ari en Loek krijgen een wolf. En nu is er dus opnieuw een bundel met dertig hartverwarmende verhalen verschenen over een druk, alledaags samengesteld gezin, met in dit deel een bijzondere plek voor het thema rouw.
Samengezin
Ari en Loek beleven in Helemaal Ari en Loek allerlei avonturen. Ze logeren bij opa en oma, en tante Tineke wordt honderd jaar. Ari oefent de handstand en Loek leert breien. Mama Jikke en papa Guus hebben het ondertussen druk met werk, de was, boodschappen doen en met baby Wolf. Als oma Boot op een dag belt met een heel verdrietig bericht, staat het leven plotseling even stil.
‘Jikke zucht het mompelen weg. Ze kijkt naar Ari op de grond, ze kijkt naar Loek, die half achter Guus verscholen staat. Dan kijkt ze naar Guus.
Die knikt, toe maar.
Ze haalt haar neus op. “Er is iets heel verdrietigs gebeurd.”
“Ben je gevallen?” Ari krabbelt overeind.
“Heb je pijn?” vraagt Loek.
Jikke schudt haar hoofd. Ze haalt diep adem. Het is ook zo moeilijk wat ze moet zeggen. Gelukkig slaat Guus zijn arm stevig om haar heen. Dat helpt de woorden eruit. “Het gaat over opa Boot,” zegt ze dan. “Hij is dood.”’
Rouw
De lezer wordt via de verhalen meegenomen in het rouwproces van Ari en Loek. Van het versieren van de kist tot aan de eerste keren zonder opa. Je beleeft het nemen van afscheid door de ogen van de twee kinderen, die elk op hun eigen manier het afscheid een plek geven. Loek die de woorden niet kan vinden en last heeft van een frommel in zijn buik en Ari die juist wel blijft praten maar bij wie het verdriet af en toe ineens om de hoek komt kijken. Maar je leest ook over oma, die zich na de dood van opa wankel voelt en over hoe papa Guus en mama Jikke ook na de dood van opa alles in goede banen proberen te leiden.
Het verdriet is voelbaar en toch is er plaats voor een glimlach door de kinderlijke logica die De Vries zo goed weet te vangen. Ze weet de juiste woorden te geven aan de gebeurtenissen, zonder dat het gemaakt voelt, en dit te beschrijven in prachtige taalvondsten zoals een ongelachje. Dat is lachen zonder dat je het weet of ‘rommelkunstig mooi’, wanneer de kinderen de kist mogen versieren. Maar ook de manier waarop ze uitdrukking geeft aan het verdriet en gemis, begrijpelijk voor jongere kinderen, is bewonderenswaardig. Zo beschrijft de Vries in het verhaal waarin de uitvaart plaatsvindt ‘Oma zit verstopt in een wolk verdriet.’ Zo simpel en doeltreffend, maar precies zoals het is.
Binnen de jeugdliteratuur zijn de afgelopen jaren meerdere boeken verschenen met thema’s als verlies en afscheid, maar voor kinderen in deze leeftijdscategorie bestaan er nog niet veel verhalen waarin ze zichzelf kunnen herkennen. Het is dan ook niet altijd gemakkelijk om een thema als rouw te vertalen in verhalen voor jongere kinderen. Het lukt De Vries om dit op een realistische, ontroerende en, waar het kan, luchtige manier te doen. Het maakt het boek niet per se vrolijk, maar het zorgt ervoor dat het scherpe randje eraf is en biedt ingangen om met jonge kinderen in gesprek te gaan over rouw.
Nieuwe samenwerking
Waar De Vries in de eerdere twee bundels samenwerkte met illustrator Jeska Verstegen, heeft ze voor Helemaal Ari en Loek de samenwerking opgezocht met Harmen van Straaten en dat is een heel fijne combinatie. Van Straaten doet waar hij zo goed in is: de woorden versterken met zijn beelden. Zijn tekeningen zijn ondeugend en net even anders. Het lijkt op het oog simpel wat hij doet, maar de illustraties bevatten veel kleine knipoogjes die een glimlach op je gezicht toveren en de luchtigheid die De Vries in haar woorden weet te vangen, weten te onderstrepen. Het is een samenwerking die past.
Als je dit nog niet had gedaan na het lezen van een van de eerdere bundels over Ari en Loek, dan sluit je deze twee kinderen na het lezen van Helemaal Ari en Loek zeker in je hart. Een prachtige bundel die het voorlezen meer dan waard is.
