Een bompakket met aftelklok op de omslag en de titel Vuile handen. De lezer weet meteen waar hij aan toe is. In de eerste bladzijden al een race tegen de klok, verzwaard met een ‘dodelijke lading’. Marco Kunst brengt spanning vanaf het begin. Twee jaar geleden kreeg deze auteur nog de Zilveren Griffel voor zijn boek Patroon. Vuile handen schreef hij op vraag van uitgeverij Querido. Al sinds 2019 brengt deze uitgeverij een jeugdboek uit ter gelegenheid van de maand van de filosofie (april). Kunsts vorige boeken hebben allemaal een zekere filosofische inslag en doen de jonge lezers nadenken over belangrijke thema’s. Zijn voorgeschiedenis als filosoof en docent filosofie helpt zeker in het goed kunnen verwoorden van die thema’s. Sinds 2010 gooide hij zijn carrière over een andere boeg en begon als jeugdboekenschrijver met fel gesmaakte boeken als resultaat. Het thema van de maand van de filosofie is dit jaar Mij een zorg.
Verloren verbinding
In het korte Vuile handen, amper 96 bladzijden, krijgt de lezer het verhaal van Achim en Leila, twee kinderen in een gezin dat moet omgaan met de zware handicap van Leila die in een rolstoel zit en nooit alleen gelaten mag worden. Voor moeder en Achim wordt de last even te zwaar en ze trekken zich terug in de commune Aardelaar. Het verhaal speelt zich af in 2030 en de wereld is er slechter aan toe dan vandaag. De gevolgen van de klimaatverandering zijn immens en in Aardelaar verzetten ze zich hier fel tegen. Ze zijn volledig gedeconnecteerd van de wereld en voorzien in hun eigen behoeften. Ze zijn helemaal niet bang om hun handen vuil te maken. Ook ageren ze tegen de regering en vervuilende bedrijven. Langzaamaan geraakt Achim helemaal onder de invloed van de sektarische leiders van Aardelaar en geraakt hij in een tunnelvisie. Hij raakt ervan overtuigd dat vreedzaam protest niet meer voldoende is. De leiders overtuigen de geradicaliseerde Achim om tot het uiterste te gaan. Leila ziet het met lede ogen aan en zal een ultieme poging ondernemen om haar broer tot rede te brengen.
Mij een zorg?
Marco kunst speelt duidelijk in op de actualiteit en de vraagstukken die jongeren vandaag bezighouden. Polarisatie en radicalisering samen met geopoltieke wijzigingen zijn vandaag aan de orde van de dag. Met Vuile handen wil hij jongeren doen stilstaan bij zichzelf. Hij wil dat ze hun gedrag en hun keuzes in vraag stellen. Wat is de invloed van je keuzes en je handelingen op anderen. Vuile handen leest heel vlot en is minimalistisch geschreven, in een zeer strak tempo. Marco Kunst voegt niets overbodigs toe en graaft misschien soms niet diep genoeg in de zielenroerselen van zijn hoofdpersonages. Daardoor blijft de lezer soms een beetje op zijn honger zitten. Kunst slaagt er wel in door de actie en de tragische eindscènes een zekere spanning te crëeren, maar het blijft allemaal wat éénlagig. In het opzet jongeren doen nadenken over het thema Mij een zorg is hij zeker wel geslaagd. Het boek is bedoeld voor jonge tieners die soms te weinig stilstaan bij allerhande thema’s zoals de zorg voor mensen met een handicap, de eigen bijdrage tot de klimaatopwarming, het sensibiliseren van jezelf en anderen, hoever kan je gaan voor het goede doel. Het werkje zal zeker even blijven nazinderen bij de jonge lezer, maar om echte impact te hebben en te blijven hangen zijn de personages te weinig diepgaand uitgewerkt om echt te kunnen meeleven.
