Tot uiterlijk 23 mei kunnen de Heel De Klas Leest boekenpakketten voor het schooljaar 2025 besteld worden. Een boekenpakket bevat 32 exemplaren en kost slechts € 36,00. Het kan besteld worden via de bibliotheek, de plaatselijke boekhandel of rechtstreeks via het CPNB. De boeken komen uit in november 2025, tijdens de landelijke Nederland Leestcampagne. ‘Heel De Klas Leest’, het kleine zusje van de landelijke ‘Heel Nederland Leest’-campagne is gericht op het onderwijs, specifiek op leerlingen van 10 tot en met 14 jaar. De titel voor de jeugd is dit jaar Soldaat Wojtek van Bibi Dumont Tak. Het mooi geïllustreerde boekje is toegankelijk geschreven, goed geschikt voor de basisschooljeugd en afhankelijk van de verdieping zeker ook voor de onderbouw van de middelbare school.
Waargebeurd
Soldaat Wojtek, de ware geschiedenis van Wojtek, een beer in het Poolse Leger, is gebaseerd op de waargebeurde geschiedenis van beer Wojtek in het geallieerde leger. Het verhaal begint in Iran in 1942 waar gevluchte Poolse soldaten met een Engels konvooi door de woestijn naar Palestina trekken en later verder naar Italië. Onderweg treffen ze onder andere een uitgehongerd jongetje dat een jong beertje bij zich heeft, dat hij uitruilt tegen eten. Zo wordt beertje ‘Wojtek’ onderdeel van het bataljon, later zelfs ‘Soldaat Eerste Klas’, maar vooral een geliefde vriend van zijn redder Pjotr en de vier andere Poolse soldatenhoofdpersonages. Op de site van Bibliotheekblad is een mooi filmpje te zien van de beer en zijn soldatenvrienden, met vele echte foto’s!
Het boekje beschrijft de vriendschap tussen de soldaten en de beer, de spanningen en avonturen van de oorlog en vele hilarische situaties rondom de lieve beer die natuurlijk uitgroeit tot een reuzebeer, maar als een schoothondje overal mee naartoe gesleept wordt. Het is duidelijk, warm en invoelbaar beschreven dat Wojtek de steun en toeverlaat van de vijf Polen en zelfs van het hele bataljon wordt in een onzeker en hard soldatenleven waarin dood en verderf heerst.
Verdieping
Bibi Dumont Tak schrijft veel en vaak en altijd heel mooi over dieren en daarbij stiekem over grote thema’s als de relatie tussen mens en dier. In dit boekje is er naast beer Wojtek een vrolijke beestenbende van ook nog de aap Kaska, de hond Stalin en een dalmatiër. Kinderen zullen ervan smullen. Maar het boekje biedt ook volop ruimte voor verdieping bijvoorbeeld door het bevragen van onze omgang met (niet menselijke) dieren en natuurlijk ook door het oorlogsthema. Het verhaal verbreedt de horizon van het bekende Nederlandse en West-Europese perspectief. Enkele landkaartjes laten zien hoe (verwarrend) de situatie in Polen was en hoe legers tijdens de Tweede Wereldoorlog door het Midden-Oosten en Oost- en Zuid-Europa trokken.
Wie de boeken bij het CPNB bestelt, krijgt toegang tot speciaal ontwikkeld lesmateriaal. Eerder heeft de Universiteit van Utrecht in samenwerking met Noordhoff discussiemateriaal in een spelvorm ontwikkeld over de ‘onverwachte vriendschap tussen mens en dier in oorlogstijd’ (LitLab Leesclub 81).
Soldaat Wojtek verscheen voor het eerst in 2008. In 2022 werd het boekje uitgebracht als Vroege Lijster van uitgeverij Noordhoff. De schrijfster Dumon Tak heeft met haar boeken enkele grote prijzen gewonnen waaronder in 2018 voor haar hele oeuvre de prestigieuze, driejaarlijkse Theo Thijssenprijs voor kinder- en jeugdliteratuur.
De Nederland Leestcampagne loopt van 1 tot en met 30 november. Soldaat Wojtek is, anders dan de grotemensentitel Onder de paramariboom van Jonathan Fretz, in november ‘25 niet gratis verkrijgbaar in de Openbare Bibliotheken. Hij moet nu al, half mei 2025, besteld worden. Snel bestellen dus: wie zaait zal oogsten!
