In de eerste maand van het nieuwe schooljaar, van 13 tot 22 september 2024, vindt de Boekenweek van Jongeren plaats voor jongeren van 15 tot en met 18 jaar. Een vakjury van volwassenen heeft tien nominaties bepaald voor de prijs van het Beste boek voor Jongeren waarvan vijf in de categorie Oorspronkelijk Nederlandstalig en vijf in de categorie Vertaald. Een jongerenjury van zes jongeren bepaalt de winnaars van beide categorieën.
Hieronder worden de genomineerde boeken uit beide categorieën kort besproken. Het is op de meeste middelbare scholen niet gebruikelijk dat leerlingen uit de bovenbouw van havo en atheneum bij het vak Nederlands vertaalde boeken voor de leeslijst (mogen) lezen. Wat op de bovenbouwleeslijst wordt toegestaan bepaalt de deskundige bij uitstek, de vakdocent Nederlands.
Nominaties oorspronkelijk Nederlandse titels
Neem nooit een beste vriend van Erna Sassen, Jimi Fender Johnson van Buddy Tegenbosch en Jona van Anna van Praag (YA/15+ – titels) zijn geschikt voor onderbouwleerlingen en beginnende bovenbouwers uit klas 4. Erna Sassens boek over onder ander vriendschap spreekt elke tiener aan door de humoristische en uitgesproken schrijfstijl.
Jimi Fender Johnson van Buddy Tegenbosch, winnaar van de Jonge Juryprijs van dit jaar, gaat over een jongen die op de zoektocht naar zijn vader een tijdreis naar het recente verleden van 9/11 in New York maakt en is daardoor naast spannend ook leerzaam.
Jona van Anna van Praag is het aangrijpende verhaal van een jongen uit 5 havo wiens moeder overleed toen hij vijf jaar jong was. Hij groeit op met zijn vader die hem emotioneel manipuleert als een ‘gaslighter’. Jona weet niet beter, de lezer knarsetandt, maar geniet ook van Jona’s ontwikkeling, zijn vriendschappen en de middelbareschoolperikelen.
De andere twee genomineerde boeken zijn uitgebracht als volwassenentitels. Tiemen Hiemstra’s debuut W. gaat over jongeren van begin twintig, over de overgangsperiode van de middelbare school naar het studentenbestaan. De roman is toegankelijk geschreven, is bij tijden grappig en luchtig maar heeft zeker ook diepgang en is pakkend door een raadselachtige verdwijning.
Ik ben jullie meester van de komiek Jeffrey Spalburg is een autobiografische generatieroman die bijna honderd jaar beslaat. Jeffreys vader kiest voor carrière en liefde in Nederland en verlaat Suriname, schrijver en hoofdpersoon Jeffrey is dus geboren en getogen Nederlander, sterker nog ‘Tropische Tukker’, maar desondanks krijgt zijn zoon Jaïr, derdegeneratie Nederlander, enkel en alleen door zijn kleur te maken met racisme. Dat gegeven maakt deze roman een zeer belangwekkend boek voor alle Nederlanders. Het leest als een trein, is interessant, leerzaam, schokkend en toch ook luchtig geschreven.
Nominaties vertaalde titels
In deze categorie zijn drie van de vijf titels (in Nederland) uitgebracht als YA-boeken. Het boomhuis in het bos van de Amerikaanse T.J. Klune gaat over drie robots die wonen in een klein huis gebouwd in een boomtop. Echte toekomstfantasy dus, waarin toch menselijke gevoelens en dilemma’s als vertrouwen, genegenheid en liefde een rol spelen en keuzes moeten worden gemaakt.
Lang leve Jane is een quasi-historische roman. Uitgangspunt van deze roman is de echte Lady Jane Grey die in 1553 op vijftienjarige leeftijd negen dagen koningin van Engeland was. De schrijfsters Cynthia Hand, Brodi Ashton en Jodi Meadows uit de VS vertellen in dit boek hoe Janes verhaal ‘écht had moeten gaan’ en hebben daartoe details veranderd en magie toegevoegd. Van de Italiaans-Amerikaanse Ali Hazelwood is Check & Mate genomineerd. Deze schrijfster heeft al een kleine zestig titels op haar naam staan, veelal voelgoedboeken die heel populair zijn onder jongvolwassenen. Ook in Check & Mate is vooral de liefde aan zet.
Shy van de Brit Max Potter, bekend zijn van zijn boek Verdriet is een ding met veren, is uitgebracht als volwassenenroman. Het is een intrigerende korte roman over een zoekende tiener naar wiens innerlijke stem we luisteren als hij door de nacht wandelt. Hij blijkt weggelopen uit een tehuis voor moeilijk opvoedbare jongens en lijkt op weg naar een naar eind. Het boek is zeker niet makkelijk, wel bijzonder.
De nacht in de Telegraph Club is geschreven door Malinda Lo een Amerikaanse met een Chinese achtergrond. Die achtergrond speelt een rol in deze roman die zich afspeelt in Chinatown in New York en in het milieu van de traditionele Chinese familie van de zeventienjarige hoofdpersoon Lily Hu. Het boek beschrijft de inwendige strijd rondom haar coming out, maar ook de dreiging die haar familie treft vanwege de angst bij de Amerikanen in de jaren vijftig voor het Communistische Gevaar. Het verhaal van Lily’s bevrijding is mooi en spannend beschreven, het historische aspect maakt de roman leerzaam en interessant. De nacht in de Telegraph Club heeft in 2021 in de VS de National Book Award gewonnen en later in 2022 nog drie prijzen waaronder de Stonewall Book Award voor Young Adult literatuur.
Boekenweek voor jongeren in de klas
De Boekenweek van Jongeren wordt jaarlijks georganiseerd door het CPNB en heeft een eigen boekenweekgeschenk: de 3PAK-bundel. Deze is vanaf 13 september gratis verkrijgbaar bij boekhandels en bibliotheken (en scholen) en bevat dit schooljaar verhalen van Astrid Boonstoppel (bekend van de Jonge Jurynominatie 2024 Wees Lucie), Michel van Egmond (van de voetbalbiografieën Gijp en Kieft) en de literatuurschrijfster Sholeh Rezazadeh van wie vorig jaar Ik ken een berg die op me wacht uitkwam.
Onderdeel van de Boekenweek van Jongeren is de Literatour in het voorjaar van 2025. Tientallen schrijvers gaan dan op tournee langs scholen in heel Nederland. Een schrijversbezoek boeken kan vanaf 13 september via de site van deschrijverscentrale.nl
