Hannah & De Krokodil van Tine Lefebvre is een boek gebaseerd op een waargebeurde geschiedenis. Dit boek behandelt eetstoornissen, een serieus onderwerp. Voor ouders, verzorgers en kinderen die dit hebben meegemaakt kan het een troostend, herkenbaar maar zeker ook een mooi boek zijn. ‘Ohja-momenten’ zullen soms tranen opwekken, maar ook steun bieden.
Het verhaal wordt verteld door Fien, een meisje van 10 jaar oud. Ze is de jongste in het gezin, welke bestaat uit papa, mama en haar oudere zus Hannah van 13 jaar oud. Fien en Hannah zijn eigenlijk elkaars beste vriendinnen, maar toch merkt Fien dat het de laatste tijd een beetje anders gaat. Hannah verandert van uiterlijk, heeft ineens make-up op en ze spot Hannah zelfs met een vriendje. Ze krijgt ineens andere vriendinnen, nou ja, vriendinnen? Die zeggen toch niet zulke nare dingen over elkaar?
Maar de grootste ontdekking van Fien is dat Hannah wordt bedreigd door een gemene krokodil, die krokodil maakt haar heel mager en ziek. De wereld staat op zijn kop. Gaat Fien haar zus verliezen?
De krokodil
Wanneer Fien de krokodil bij Hannah ontdekt besluit ze haar zus te gaan helpen. Eerst probeert ze met haar te praten, maar dat lukt niet. Hannah dreigt zelfs nooit meer iets tegen haar te zeggen als ze het tegen papa en mama vertelt.
Fien bedenkt vanalles. Met oma maakt ze Hannah’s lievelingseten: pannenkoeken! Daar gaat het ook al mis, Hannah zegt helemaal niet meer van pannenkoeken te houden. Er is trouwens, volgens Hannah, iets mis met het deeg en als je in de puberteit komt, smaakt alles anders…allemaal smoesjes. Fien weet wel beter, ze mag de pannenkoeken niet eten van de krokodil…
Fien gaat naar de bibliotheek om meer te weten te komen over dit vervelende beest. Daar ontmoet ze Simon, een medewerker waar ze heel goed mee kan praten. Hij begrijpt de bedreiging van de krokodil en geeft haar veel boeken met informatie. Hierin leest Fien hoe gevaarlijk deze is (nuttige informatie voor de lezer die nog geen of weinig kennis heeft van een eetstoornis). Wanneer ze ook haar hart lucht bij haar meester, wil ze met haar vader en moeder gaan praten. Dit doet ze tijdens een etentje waar Hannah weer niets wil eten. Dan barst de bom. Hannah moet naar een diëtist. En Fien? Zij wordt doodgezwegen door haar zus.
Het gezin gaat in de winter op skivakantie. Het lijkt een gezellige boel te zijn, maar niets is wat het lijkt. Tijdens een spelletje ‘Ik zie, ik zie wat jij niet ziet’ heeft Fien wederom heel goed door dat de krokodil er weer is. ‘Ik zie iets wat iedereen zou moeten zien en het is groen.’
De krokodil is groter dan ooit, ze rijden onverwachts terug naar huis. Onderweg belanden ze in een sneeuwstorm en krijgen autopech. Uiteindelijk gaat het gezin eten in een wegrestaurant, Hannah eet helemaal niets. Je voelt als lezer de machteloosheid van de ouders en Fien. ‘Hannah, als je zo doorgaat, ben ik bang dat je je veertiende verjaardag niet haalt. Zegt papa’
Uiteindelijk belandt Hannah in het ziekenhuis. Daar komt ze sterker uit. Na zware weken eindigt het verhaal dat Hannah veertien kaarsjes uitblaast op haar verjaardagstaart.
Harde werkelijkheid
In Hannah & De Krokodil staan veel kenmerkende stukken over iemand met een eetstoornis. ‘Top-zwemmen, top-studeren, top-opruimen, zelfs top-zwarte-lijntjes-bijwerken. Maar kun je wel overal tegelijk de beste in zijn?’ Fien merkt door het hele verhaal op, dat Hannah overal goed in wil zijn, school, toneelspelen, alles. Ze gaat tot het uiterste om alles perfect te doen.
Tegelijkertijd zijn er ook mooie zinnen die aangeven dat een krokodil verborgen wil blijven: ‘Vind je dat niet het mooiste wat er is, Nana? Doen alsof?’ Dat is een zin in het toneelstuk waar Hannah de hoofdrol in heeft. Zo kenmerkend, want achter overal de beste in willen zijn, zit een gemene krokodil verborgen.
Het wegstoppen van het probleem wordt ook goed weergegeven, wanneer Hannah uiteten gaat met haar ouders en zusje. Ze is zo druk verhalen aan het vertellen, dat ze bijna vergeten te zien dat Hannah haar eten niet opeet. Maar Fien weet wel beter….
Gek genoeg is een krokodil op het moment van een eetstoornis ook de beste vriendin van diegene die hem bij zich draagt. Fien wordt enorm gekwetst als ze Hannah aanspreekt over de krokodil. ‘Ze is niet gemeen,’ sist ze Fien toe. Ze is mijn beste vriendin en ze weet perfect wat het beste is voor mij.’ Beste vriendin? Zei ze echt beste vriendin? Fien heeft de voorbije weken ook wel gevoeld dat het minder goed klikt tussen haar en Hannah, maar om het nu letterlijk uit Hannahs mond te horen…Zij is altijd Hannahs beste vriendin geweest.’
Gedurende het verhaal stuit je op veel tekens van een krokodil, Hannah heeft het steeds kouder, draagt veel lagen kleding over elkaar. Wanneer Fien een keertje meekijkt op Hannahs telefoon ziet ze dat ze zoekt naar magere meisjes in bikini.
Ook de gemene blik van de krokodil is vergelijkbaar met de blik van Hannah in haar ogen…
Wat ook mooi belicht wordt is de situatie van het zusje Fien, ze gedraagt zich voorbeeldig, is vaak alleen en moet voor zichzelf zorgen als papa en mama naar het ziekenhuis moeten voor Hannah. Ze wil niemand tot last zijn, maar is tegelijkertijd doodsbang om haar zus te verliezen. Ze doorziet de krokodil, maar wil Hannah ook niet kwijtraken Uiteindelijk wint de zusterliefde, Fien snapt heel goed hoe de krokodil in elkaar steekt en kan haar zus goed helpen. Fien komt wel even op de tweede plaats in het gezin, dat doet soms pijn. Toch doet ze er alles aan om haar zus weer terug te krijgen als beste vriendin.
Het verhaal eindigt met een mooie vergelijking. De zusjes krijgen een hondje: Pippa. In de tijd dat Hannah in het ziekenhuis ligt, heeft Fien Pippa opgevoed. Weer met behulp van goede vriend Simon uit de bibliotheek. Consequent en duidelijk zijn is van belang, laten zien wie de baas is.
Een mooie laatste verwijzing naar de krokodil is wanneer Fien haar zus iets te eten aanbiedt en zij het vervolgens afwijst: ‘Niet doen, Hannah, zegt ze zacht. Dat is die stomme krokodil weer. Daar ga ik geen ruzie mee maken. Hannah valt stil. Met een kleine correctie van Fien leidt ze Pippa moeiteloos de andere kant op om de twee chihuahua’s te omzeilen die honderd meter verderop het veld opkomen met hun baasje.’ Uiteindelijk gaat Hannah toch eten…
Wanneer je dit gedeelte leest, snap je het kleine hondje dat in het begin en aan het einde van het boek staat afgebeeld.
Hannah & De Krokodil is verschenen naar de gelijknamige documentaire van Lore Mechelaere & Het Peloton. Zij hebben de ambitie om tv-programma’s te maken waar je warm van wordt en authentieke verhalen te brengen die dringend verteld moeten worden. Producties die verbinden, raken en mensen in beweging zetten. Https://www.hannahendekrokodil.be/.
De tekeningen in het boek zijn gelijk aan de filmpjes uit de documentaire. Deze zijn gemaakt van papier en zodanig aan elkaar geplakt dat het animaties zijn. Mensen met een eetstoornis zijn erg gevoelig voor uiterlijke kenmerken, vandaar de keuze voor een animatiefilm, en dus ook deze afbeeldingen in het boek.
Voor alle duidelijkheid, de krokodil staat gelijk aan een eetstoornis. Het verhaal is verteld vanuit de omgeving, en niet alleen vanuit de patiënt. De keus hiervoor omdat de omgeving vaak ook heel wat te verduren krijgt en de impact hiervan nog vaak onderschat wordt.
Tine Lefebvre heeft een ijzersterk boek geschreven. Zo echt, schrijnend en herkenbaar. Knap en moedig om dit zo neer te zetten.
Als je na het lezen nood hebt aan een goed gesprek, kun je terecht bij Awel (BE) of de Kindertelefoon (NL).
