Het bombardement in Rotterdam is in Nederland één van de meest verschrikkelijke en belangrijke momenten uit de Tweede Wereldoorlog. Het heeft de stad voorgoed veranderd en heeft een permanente plek in de Nederlandse geschiedenis gekregen. Schrijfster Marte Jongbloed nam voor haar nieuwe jeugdboek het bombardement als uitgangspunt, gezien vanuit de ogen van een Rotterdamse jongen die alles van dichtbij meemaakt.
Het is mei 1940. De jonge Joop weet dat de oorlog is begonnen, maar in Rotterdam is er – op angst na – nog weinig van te merken. Tot de dag van 14 mei. Joop loopt over straat, om zijn broer en oom op te halen. Het luchtalarm gaat af. Zoemende geluiden van vliegtuigen in de lucht. En dan vallen de bommen. In amper een kwartier tijd is alles om Joop heen veranderd in puin en stof. Niks is meer te herkennen, Joop weet niet hoe hij zijn huis terug moet vinden. Joop staat er alleen voor en gaat op zoek naar zijn familie. Zou zijn huis nog overeind staan? Leven zijn moeder, broer en zus nog? Onderweg ontmoet hij Marie, een meisje dat eveneens op zoek naar haar familie is. Terwijl zij door de stad dwalen, op zoek naar herkenbare punten, helpen zij waar nodig.
Fictieve personages in een waargebeurd verhaal
1300 bommen in 13 minuten is de vierde jeugdnovelle van schrijfster Marte Jongbloed over een belangrijk onderwerp uit de Nederlandse geschiedenis. Wat ook dit nieuwe historische boek zo sterk maakt, is hoe Jongbloed op feiten gebaseerde gebeurtenissen verweeft in een verhaal over fictieve kinderen. Joop en Marie hebben nooit bestaan, maar door dagboeken van overlevenden als basis te gebruiken, voelen de personages levensecht.
Tijdens hun zoektocht komen Joop en Marie vele mensen tegen die hulp nodig hebben: mensen die op zoek zijn naar familieleden, die buurtgenoten proberen te redden uit het puin en die kinderen opvangen die zojuist hun huis verloren zijn. Het stopt niet bij mensen: ook dieren behoren tot de slachtoffers. Joop adopteert een verschroeide straatkat en er is zelfs een rol voor de dieren van Diergaarde Blijdorp.
De Tweede Wereldoorlog mag dan decennia geleden zijn, in het nieuws worden we nog elke dag geconfronteerd met de gruwelijkheden van bombardementen en oorlog. Met haar beeldende manier van schrijven, schetst Jongbloed een realistisch beeld van een indringende oorlogssituatie, vergelijkbaar met de schrijnende actualiteit. De hitte van de brandende huizen, het stof wat naar beneden dwarrelde, het verschrikkelijke beeld van de huizen in puin. Maar ook alles waar de mensen ineens mee te maken kregen: het verlies van hun huis, overleden familieleden, wanhoop en verdriet. De kleine anekdotes die Jongbloed gebruikt zijn van groot belang: ze geven de overlevenden een gezicht.
Een verhaal over hoop
Ondanks het droevige onderwerp en de gruwelijkheden van het bombardement weet Jongbloed er een toegankelijk verhaal voor kinderen van te maken. In slechts 112 pagina’s verlegt ze de aandacht van destructie naar de mens achter de ramp. Het bombardement is een moment van ellende en wanhoop, maar Jongbloed heeft er een verhaal vol hoop en menselijkheid van gemaakt. Uiteindelijk draait dit boek om troost zoeken bij elkaar. 1300 bommen in 13 minuten gaat over hoe mensen elkaar helpen, zelfs in tijden van absolute uitzichtloosheid. Over hoe belangrijk het is om iemand in je leven te hebben, vooral als jouw wereld letterlijk en figuurlijk in brand staat. Over zorg dragen voor alles wat leeft, mens én dier.
Met 1300 bommen in 13 minuten is Jongbloed er weer in geslaagd om een stukje Nederlandse geschiedenis in een aangrijpend verhaal te vatten. Ze weet met veel empathie en in weinig woorden heel veel te zeggen. Het boek leent zich ook goed als voorleesboek in de klas: een handzaam en indrukwekkend boek om oorlogssituaties bespreekbaar mee te maken. 1300 bommen in 13 minuten brengt de geschiedenis tot leven en geeft context aan gebeurtenissen in de actualiteit. Een ingetogen boek dat een blijvende indruk achterlaat.
