‘In een ver koninkrijk leefde eens een koning…’ Een heel bijzonder boek lijkt in eerste instantie als een typisch sprookje te beginnen: een onbekend koninkrijk, een oude koning met een laatste wens, twee onderdanen die op pad worden gestuurd met een missie. Maar dit van oorsprong Japanse boek ontpopt zich al snel tot een verzameling van grappige, bijzondere en soms wat vreemde verhalen.
Een boek vol verhalen
Twee mannen worden door de koning op reis gestuurd om verhalen over boeken te verzamelen. De koning houdt namelijk erg van boeken, maar is te oud om nog zelf te kunnen lezen. De mannen krijgen als opdracht mee de wereld over te reizen, op zoek naar mensen die bijzondere boeken hebben gelezen en daarover willen vertellen. Het tweetal gaat op weg, ieder een eigen kant op, om na een jaar vol inspiratie terug te keren naar het koninkrijk.
Dertien avonden lang zitten ze aan het bed van de oude koning en vertellen hem verhalen over de meest bijzondere boeken. Sommige verhalen zijn kort – slechts een paar regels lang – terwijl andere meerdere pagina’s beslaan. Sommige zijn humoristisch, terwijl andere verhalen juist een filosofische insteek hebben of ontroeren.
Japanse humor
Een heel bijzonder boek is gemaakt door twee Japanse schrijvers. Naoki Matayoshi is naast auteur ook komiek en dat is goed terug te zien in de stijl van het boek. Een groot aantal van de vertelde verhalen zijn gevuld met humor die zo kenmerkend is voor de Japanse cultuur: van overdrijvingen en wat kinderlijke grappen tot absurditeit. Vooral tegen het einde is de humor zeer geslaagd, maar niet alle grappen komen goed over en zijn soms wat flauw:
“Het laatste boek van vanavond, Majesteit, had een gat in het midden. Als Uw trouwe dienaar het voor U op een platenspeler zou leggen en de naald liet zakken, dan werd het een luisterboek.”
In het boek worden regelmatig woordgrappen gebruikt, maar doordat het een vertaling is komen die minder goed uit de verf. Die speling met taal wordt, evenals typisch Japanse begrippen, uitgelegd in zakelijk aanvoelende voetnoten die vervreemden en je uit de magie van het boek halen. Daardoor gaat incidenteel de clou van een verhaal verloren.
Illustraties en vormgeving
De verhalen in Een heel bijzonder boek zijn voorzien van tekeningen van medeschrijver en illustrator Shinsuke Yoshitake. Hij is vooral bekend van zijn prentenboeken, maar zijn stripachtige, gedetailleerde illustraties lenen zich ook goed voor dit boek voor lezers vanaf tien jaar. De illustraties in zwarte lijnen nodigen uit om langer naar te kijken en beter na te denken over de verhalen waar ze bij horen. Het zijn op het eerste gezicht simpele pentekeningen, maar als je beter kijkt zijn de illustraties speels, bevatten ze veel detail en vertelt iedere tekening een eigen verhaal. Ze versterken de humor en geven de verhalen een diepere betekenis, waardoor de tekeningen ook aan zullen slaan bij volwassenen. Een genot om naar te kijken, vooral de paginagrote illustraties in kleur. Zeker de laatste pagina’s voelen dankzij de mooie en grappige tekeningen als een kers op de taart.
De tekst en illustraties van Een heel bijzonder boek komen tot hun recht dankzij de grote zorg voor de vormgeving. Het in linnen uitgevoerde omslag voorziet het boek van een luxe en authentieke uitstraling. De pagina’s, van dik papier, hebben de uitstraling gekregen van een oud boek: met bruine, verweerde randen, waardoor het lijkt alsof je een klassiek sprookje in handen hebt. Maar laat je niet misleiden: het is een modern sprookje dat zeker niet ouderwets aanvoelt.
Een heel bijzonder boek doet wat de titel belooft: het is een bijzonder boek, met uiteenlopende verhalen. Het ene verhaal is geslaagder dan de andere, sommige verhalen zijn zelfs wat vreemd en zullen niet iedereen aanspreken. Maar andere passages ontroeren en zullen je bijblijven. Een boek dat anders is dan andere boeken, een sprookje en een verhalenbundel ineen. Terecht een heel bijzonder boek.
