Walvissen die zich als criminelen gedragen. Een sluwe schildpad die een rog belazert. De onderwaterdieren in Goudvis zijn allemaal boefjes die bedriegen en bedonderen. Nou ja, op eentje na: de neonkleurige hoofdpersoon waar de titel naar verwijst. In dit humoristische prentenboek over oplichting is er dan toch een sprankje eerlijkheid te vinden. Goudvis is een nieuwe samenwerking tussen schrijver Daan Remmerts de Vries en illustrator Marije Tolman, waarbij woord en beeld naadloos in elkaar overgaan.
‘Op een dag bezocht Al Caponevis de winkel van Oester. Toen Oester even niet oplette, griste hij een euro weg uit een vitrine.’
Zo begint de serie oplichtingen waar het in Goudvis om draait. Al Caponevis wordt al snel nerveus van zijn gestolen euro en doet die zo snel mogelijk van de hand. Maar niet zonder er zelf flink aan te verdienen. Schildpad Johnny koopt de zogenaamd speciale munt over voor twee euro, maar voelt zich in de maling genomen. En zo gaat de euro van eigenaar naar eigenaar, waarbij iedere verkoper er meer aan verdient. Tot de keten van oplichterij wordt doorbroken.
Surrealistische kobaltblauwe illustraties
Wat meteen indruk maakt bij Goudvis zijn de paginagrote illustraties. Goudvis is een rijkelijk gevuld prentenboek met veel grote prenten, waarin de karakteristieke stijl van grafisch kunstenaar en illustrator Tolman duidelijk herkenbaar is. Ze gebruikt een techniek die al eerder te zien was in prentenboeken als Vosje en Egalus. Foto’s zijn de basis, met daarover een gekleurde laag, in overwegend kobaltblauwe tinten.
Op en door de achtergronden zijn kleine, gedetailleerde visjes, walvissen, zeeschildpadden en andere zeedieren getekend. De foto’s zijn van Italiaans uitziende gebouwen, bossen, bergen en andere landschappen die je juist niet onderwater tegenkomt. Het zijn sfeervolle, rijk gevulde prenten met een wat surrealistische uitstraling, waarop van alles te ontdekken valt. Wat in woord niet wordt verteld, zie je terug in het beeld. Alleen al voor de prachtige illustraties verdient dit prentenboek alle lof. De grote hoeveelheid pagina voelen hierdoor als een ware traktatie.
Taalverwijzingen en woordgrapjes
De fraaie illustraties zijn perfect in balans met de humoristische en gevatte teksten van Remmerts de Vries. Ieder zeedier heeft zijn eigen karakter en een geestige naam, soms een taalgrapje, andere keren een verwijzingen naar geschiedenis of popcultuur. De Al Caponevis betreedt als eerste het toneel en zet de toon: een luchtige en gehaaide manier om de criminele activiteiten van de personages te introduceren. De rog heeft de naam Man Ray gekregen, de schildpad heet Gentleman Johnny en dan is er nog de vliegende vis genaamd de Flying Dutchman. Door de verwijzingen en woordgrapjes zullen ook volwassenen veel plezier beleven aan Goudvis.
Een goudeerlijk visje
En hoe zit het dan met de titelheld, Goudvis? Het fluoriserend oranje visje verschijnt pas laat in het verhaal en is de verpersoonlijking van de eerlijkheid. Dit goudeerlijke visje is niet voor niets de meest opvallende verschijning in het boek: hij zorgt voor de twist en de moraal van het verhaal. Want naast humoristische teksten en beeldschone illustraties is Goudvis een moderne parabel, waardoor je aangespoord wordt om na te denken over de les die hieruit kunt leren. Uit het verhaal rijst dankzij Goudvis de vraag op: wat betekent eerlijkheid?
Met Goudvis heb je een beeldschoon, ultradik prentenboek in handen wat om zoveel redenen de moeite waard is om te lezen. Het heeft humor, is prachtig om te zien én er zit een vraagstuk in waarover je kunt filosoferen. Fijn als voorleesboek, waar je als voorlezer zelf ook van zult genieten. Maar beperk je vooral niet tot de allerkleinsten: Goudvis is geschikt voor een brede doelgroep en is ook zeker waardevol in de klas.
