Pinguïns lief en schattig? Als je het informatieve jeugdboek Rock de pinguïn! hebt gelezen, denk je daar wel anders over. Pinguïns meppen keihard met hun vleugeltje en bijten je in je kuiten zodra ze de kans krijgen. Dat heeft schrijfster Joukje Akveld in levenden lijve ondervonden, regelmatig zelfs. Vanuit haar eigen ervaring als vrijwilliger bij een pinguïnopvang in Zuid-Afrika schreef Akveld dit naslagwerk met een realistische kijk op de pinguïn.
Rock de pinguïn! begint als een encyclopedie die op alle facetten van de pinguïn ingaat. Het staat vol met beeldschone kleurenfoto’s en geeft een uitgebreide en gedetailleerde kijk op de pinguïn. Maar het is geen opsomming van feitjes, geen saaie uiteenzetting van weetjes. Het boek is vlot geschreven, met een perfecte balans tussen eerlijkheid en humor. Die humoristische noot vind je vooral terug in de tekeningetjes van Kees de Boer, die de geïllustreerde Rocky de pinguïn door het hele boek terug laat komen en commentaar laat geven op de tekst.
Wat hebben we de pinguïn aangedaan?
Rock de Pinguïn! is overzichtelijk opgezet en onderverdeeld in drie delen. In deel één vertelt Akveld wat een pinguïn precies is en kom je alles te weten over de geschiedenis van het dier. En dat is soms even slikken. Want alle pinguïnsoorten hebben eeuwenlang een prima leven geleid, totdat de mens het leven van de pinguïn in denderde. Tijdens het lezen weet je al snel: dit is niet zomaar een vrolijk boek over schattige diertjes in zwart-witte kostuums. Het bevlogen verhaal van Akveld heeft ook een kritische nooit. Een héél kritische noot. Je wordt met je neus op de feiten gedrukt: wat hebben we de pinguïn aangedaan?
Akveld gaat sombere informatie niet uit de weg, want het is nu eenmaal de realiteit. Op elke manier is de pinguïn benadeeld toen ontdekkingsreizigers de wereld introkken en gebieden op begonnen te eisen. Niet alleen aten we pinguïns en hun eieren op grote schaal, maar we gebruikten ook hun vetlaag om lampen te laten branden en bouwden huizen in hun leefgebied en visten hun oceanen leeg. En dat ligt nog lang niet achter ons. Het schrijnende resultaat is dat de leefgebieden van pinguïns nog altijd vervuild zijn en leeggevist worden.
Van ezelspinguïn tot keizerspinguïn
Ondanks de harde realiteit is het nergens de bedoeling om je somber of verdrietig te maken. Akveld wil juist laten zien hoe bijzonder dieren, en vooral pinguïns, zijn. Akveld geeft een totaalbeeld van de pinguïn en noemt het daarom ook ‘het ultieme pinguïnboek’. Daarin kan een beschrijving van de verschillende pinguïnsoorten niet ontbreken. Het tweede deel genaamd ‘Alle pinguïns van de wereld’ biedt ruimte aan een bespreking van alle nog levende pinguïnsoorten. Akveld weet de valkuil van een saaie opsomming te vermijden: bij iedere pinguïnsoort wordt de bijzondere kenmerken van de desbetreffende soort aangestipt en word je getrakteerd op vermakelijke en opzienbarende weetjes in verhaalvorm. Er is weinig wat Akveld onbesproken laat, met informatie die je constant doet verbazen.
Neem bijvoorbeeld de ezelspinguïn: Akveld bespreekt op kritische en humoristische wijze de eigenaardige benaming van deze soort. De ezelspinguïn ziet er niet uit als een ezel, balkt niet en heeft geen enkel aanknopingspunt met de ezel. ‘Maar nee, de Nederlandse naamgevers vonden dat het ezel moest zijn. Heel erg raar.’ Na het lezen van deze stukjes kun je niet anders dan van elke pinguïnsoort gaan houden. Je zult zelfs zien: ineens blijk je een favoriete pinguïnsoort te hebben!
Ervaringen uit de pinguïnopvang
Dit boek geeft een compleet overzicht van de pinguïn, de geschiedenis van het dier en alle soorten. Alles wat je wil weten – of nooit gedacht had te willen weten – staat in dit boek. Maar Rock de pinguïn! is meer. Want wat het boek écht de moeite waard maakt, zijn de ervaringen van Akveld als vrijwilliger in een Zuid-Afrikaanse pinguïnopvang. Ze geeft een kijkje in het dagelijkse leven als vrijwilliger en vertelt je over de omgangsvormen met de pinguïns. Hoe je bijvoorbeeld niet met ze mag praten (want ze moeten niet teveel wennen aan de mens, het zijn geen huisdieren) en hoe alle vrijwilligers iedere dag weer thuiskomen met blauwe plekken en bijtsporen over hun hele lichaam.
Rock de pinguïn! is een prachtig, kleurrijk naslagwerk dat ook nog eens sympathiek en aantrekkelijk geschreven is. Uit het hele boek blijkt Akvelds respect en bewondering voor de pinguïn. Dat weet ze in Rock de pinguïn! vanuit haar enthousiasme en expertise overtuigend over te brengen, aangevuld met een boodschap die je laat nadenken. Dit boek gaat dus niet alleen over pinguïns, maar laat je reflecteren op onze omgang met álle dieren.
