Wanneer is een Young Adult-boek relevant? Over deze vraag lopen de meningen uiteen. Toch kan een vrij gangbare conclusie zijn dat zo’n boek jongeren een houvast kan bieden, tonen dat leeftijdsgenoten met dezelfde problemen worden geconfronteerd en dat er wel degelijk oplossingen of alternatieven bestaan. Pubers worstelen met zichzelf, met de wereld, met anderen. Young Adult-auteurs moeten over een grote empathische gave beschikken en dit ook op papier kunnen overbrengen. Anna van Praag lijkt in Waar ben je? deze karaktertrekken in overvloed te hebben. De Nederlandse schrijfster is al twintig jaar actief met kinderboeken, maar lijkt zich de jongste jaren toe te leggen op Young Adult-romans. Getuige daarvan was haar boek van vorig jaar, Jona, dat werd genomineerd voor Beste Boek voor Jongeren.
Een verdwijning..
In Waar ben je? volgen we het verhaal van de vijftienjarige Milan. In een ongeluk tien jaar geleden kwam stiefpapa John om het leven en belandde moeder in een zware depressie. Milan moest steunen op zijn grote zus Juno, die voor hem telkens leuke speurtochten en escape rooms in elkaar stak. Ze waren twee handen op één buik. Als Juno, nu achttien, plots van de aardbol lijkt verdwenen, denkt Milan eerst dat het een nieuwe zoektocht is. Ook politie en moeder, die vaak aanvaringen heeft met dochterlief, maken zich geen zorgen. Milan krijgt argwaan als Juno niet weer opduikt. Samen met zijn vriendinnetje Jaleesa gaat hij op (onder)zoek. Via allerlei aanwijzingen en gesprekken met haar Dungeons and Dragons (D&D)-vrienden, een oud-leraar Nederlands en haar vroegere scoutsleidster brengen ze alles in kaart. Juno’s kamer wordt omgetoverd tot een recherchekamer met een muur vol foto’s en verbindingen. Ze reizen zelfs naar het verre Friesland, waar hun vader alleen in een huisje woont. Uiteindelijk komt de ware toedracht aan het licht. En die ligt diepgeworteld in een ver verleden.
Maar er is meer
Anna van Praag heeft een zeer vlotte pen, waardoor het boek goed wegleest. Het feit dat de auteur zich zo goed kan inleven in de jongerenwereld van vandaag is een absolute meerwaarde. Ook de hints naar D&D, games en jongerenmuziek en de Instagram quotes van ‘Princess Jaleesa’ spreken het jonge publiek zeker aan. Het geheel maakt ze nog wat luchtiger door ook afbeeldingen van aanwijzingen en foto’s op te nemen in de roman. Van Praag schrijft zeer beeldend en filmisch waardoor men zich alles zeer goed kan voorstellen. De karaktertekening is diepgaand. Waar ben je? is geen simpele avonturen- of detectiveroman, maar een dieppsychologisch portret van een puber die worstelt met de plotse verdwijning van zijn zus. Anna van Praag brengt heel wat lagen en thema’s aan in het boek: klassiekers zoals prille verliefdheid en vriendschap, maar ze graaft ook dieper naar onverwerkte trauma’s en familierelaties. De spanning wordt opgedreven door het met mondjesmaat prijsgeven van de ware toedracht van het ongeluk van tien jaar geleden. De thema’s schuld en foute herinneringen komen hier ook uitgebreid aan bod. Het onbreekbare vertrouwen van Milan in Juno krijgt een knauw en de lezer ziet hoe de puber omgaat met verzet en ongeloof. Anna van Praag slaagt erin een zeer kwetsbare jongen te tonen, vol grote verlangens. Ze kruipt diep in zijn gedachten en weet die op gepaste wijze te expliciteren. Waar ben je? is een relevante Young Adult-roman over het dragen van familiegeheimen en semi-herinneringen, over schuld en boete en over familiebanden die niet doorgeknipt kunnen worden.
