Niets is zo herkenbaar als pesten. Het gebeurt op elke school en is van alle tijden. In het jeugdboek HVJ wordt pestgedrag genuanceerd en treffend verwoord. Lysette van Geel laat zien hoe hard het schoolleven kan zijn en hoe kleine keuzes grote consequenties kunnen hebben. Vanaf het begin voel je de radeloosheid van Enne. Op de basisschool waren de pesterijen van haar klasgenoten orde van de dag en ze werden steeds erger, totdat de situatie op dramatische wijze escaleerde. Ze voelde zich genoodzaakt iedere pauze op de wc door te brengen, schuilend en wachtend tot de dag voorbij ging. In een poging zich op de middelbare school te bevrijden van de pesterijen, kiest ze ervoor om zich anders op te stellen en zich niet meer te verschuilen.
Een wanhopige poging tot een nieuwe start
Wanneer Enne naar de eerste klas van de middelbare school gaat, hoopt ze de nare herinneringen aan de basisschool te vergeten. Na pesterijen die uit de hand liepen is ze op zoek naar een nieuwe start. Die hoop vervliegt snel. Op school roddelt iedereen en lachen de andere kinderen haar uit. Wanneer ze de aandacht krijgt van een aantal populaire meiden lijkt ze het tij te kunnen keren en krijgt ze de kans op een nieuwe start. Maar zijn haar nieuwe vriendinnen wel oprecht?
Hier zit de kracht van dit boek: het laat zien hoe moeilijk het is om de juiste te keuze te maken, hoe complex het is om een nieuwe start voor jezelf te creëren. Van Geel weet met HVJ perfect te verwoorden hoe makkelijk het is om mee te lopen met populaire kinderen, in een wanhopige poging ‘normaal’ te zijn. En hoe dun de scheidslijn is tussen gepest worden en zelf de pester zijn.
Proza, app-berichten en dagboekpassages
Van Geel verwoordt op treffende wijze de emoties van Enne. Je voelt hoe het meisje worstelt met een plek op school en hoe moeilijk het is om als tiener jezelf te zijn. De pesterijen zijn hartverscheurend en laten je inzien dat pestgedrag op school een harde werkelijkheid voor velen is. Het verhaal wisselt tussen proza, korte app-berichten en dagboekachtige passages. Vooral deze laatste maken indruk: Enne spreekt de lezer direct aan, waardoor je wordt meegenomen in haar gedachtegang en haar twijfels. Daardoor kruip je nog verder in haar hoofd en voel je op hoe hoog de sociale druk op school is.
Sociale problematiek bespreekbaar gemaakt
Dit is wederom een geslaagd boek van Van Geel waarin ze maatschappelijke en sociale problematiek op aangrijpende wijze weet over te brengen. In Groetjes uit Zeerijp kroop ze in de huid van kinderen die in het aardbevingsgebied in Groningen wonen en beschreef ze de problemen waar zij in het dagelijks leven mee worstelen. In Mijn moeder is een dekbed draait het om een jongen die opgroeit in armoede. En met De vlucht van Omid gaf ze de Iraanse vluchteling Omid een gezicht en een stem. Met HVJ heeft Van Geel een prachtig boek aan haar oeuvre toegevoegd dat voor veel kinderen herkenbare problemen bespreekbaar maakt.
Hoewel het boek in de leeftijdscategorie 10-12 jaar valt, is HVJ ook zeker aan te bevelen voor de eerste klas van het voortgezet onderwijs, daar waar het verhaal zich afspeelt. HVJ is namelijk een levensecht en wellicht herkenbaar verhaal waarmee je het gesprek over pesten aan kunt gaan. Dankzij de vlotte schrijfstijl en de korte hoofdstukken leest het boek fijn en is het moeilijk weg te leggen. Door de realistische wijze waarop het pestgedrag beschreven is, hunker je tegen het einde van het verhaal naar een goede afloop. Gelukkig is de uiteindelijke boodschap hoopvol. Pestgedrag is moeilijk tegen te gaan, maar wat je nooit moet vergeten is: hou van jezelf.
