Kris Terwindt schreef altijd al wel verhaaltjes. Van kinds af aan al. Op haar website vertelt ze dat ze dat al deed zo lang ze zich kan herinneren. Ze vertelde als peutertje verhalen aan haar knuffels en schreef schriften vol. Maar ze voelde zich nog niet krachtig genoeg om daar echt iets mee te doen. Na twintig jaar voor de klas te hebben gestaan werd ze schrijver. Dat al die liefde voor verhalen altijd in haar gewoond heeft en heeft liggen broeden en rijpen tot de komst van haar debuut, is te merken. Want wat worden we voor al dat wachten beloond! In één keer heeft Terwindt al haar literaire talenten uitgestort in een debuutroman waar je u tegen zegt! Kauw van jou is een pracht van een boek en een bijzonder knap en liefdevol geschreven verhaal. In één klap vestigt Kris Terwindt haar naam in de jeugdliteratuur. Bovendien heeft Kauw van jou ook nog eens een omslagillustratie om van te snoepen. De cover van Eveline Verburg lokt je direct naar binnen: wat voor moois zal zich daar afspelen? De krachtige en onthullende beginzinnen trekken je verder naar binnen. Leg dat boek daarna nog maar eens opzij.
De tijd draait zich om
Het verhaal begint zeven dagen voordat het een jaar geleden is dat het broertje van de hoofdpersoon Pim, op een noodlottige manier overleed. Alles is sindsdien anders in huis. Papa doet niet meer het huishouden en ligt alleen nog maar op de bank. Mama werkt alleen nog maar en brengt afhaalmaaltijden mee. Pim durft niet en mag niet naar buiten: stel je voor dat er ook met haar iets gebeurt! Het hele gezin is bevroren en staat stil door rouw. In eenvoudige mooie taal maken we door de ogen van het meisje Pim mee hoe iedereen er in het gezin mee omgaat en hoe iedereen doet alsof en hoopt dat de ander het echt wel vergeten is. ‘Ergens in het afgelopen jaar draaide de tijd om. Het was niet meer tijd optellen, het werd tijd aftellen. Al maanden tellen de wijzers van de klok af naar dat ene moment volgende week’.
Elk hoofdstuk is een dag, beginnend met ‘nog zeven dagen’ en zo aftellend tot het een jaar geleden is. Zo bouwt Kris Terwindt een spanningsboog naar het moment dat het daadwerkelijk een jaar geleden is dat Pims broertje, Huug, overleed. Angstig denkt Pim aan de uiteindelijke dag dat het een jaar geleden is. Wat gaat er dan gebeuren? Blijft iedereen doen alsof die dag er niet was? Hierdoor blijf je toeleven naar het eind, ook als je tussendoor al krijgt te weten wat er nu precies gebeurd is.
Een nieuwe vriend geeft openingen
Ondertussen leert Pim een jongen kennen van flat vier, vlakbij flat drie, waar ze zelf woont. Thilo is een jongen met een opgeruimd en bijzonder positief gemoed, die er zeker van is dat hij astronaut zal worden. Thilo wil laten zien waar hij zijn raketbasis bouwt en wat voor een geheim hij in een van de kelderboxen van de flats heeft ontdekt. Hij gooit steentjes met briefjes naar het balkon van Pim waarin hij haar vraagt met hem mee te gaan, naar buiten. Daardoor wint de nieuwsgierigheid het bij Pim van de angst waardoor ze nooit meer naar buiten gaat. En beetje bij beetje zorgt Thilo er onbewust voor dat Pim mee gaat, naar buiten toe, al worstelend tegen het ‘hittebeest’ dat haar steeds te pakken heeft als ze bang wordt. En zo zorgt Thilo dat Pim langzaamaan meer gaat vertellen en weer voorzichtig opbloeit.
Hierdoor is Kauw van jou een verhaal over verlies, maar net zo goed een ontwikkelingsverhaal over een gesloten meisje dat zich langzaam weer opent. Over vriendschap en over het hebben van een geheim. Via de gedachtewereld van Pim maken we mee hoe het geweest is in de tijd dat haar broertje Huug er nog was (‘toen alles nog gewoon was’), welke herinneringen zij heeft en welke avonturen ze samen beleefden. En over het geheim dat Huug en Pim deelden. Huug hield stiekem een gewonde kauw onder zijn bed, die hij weer wilde opknappen en laten vliegen. Dat geheim moest Pim alleen verder dragen nadat Huug er opeens niet meer was. En in haar eentje heeft ze de kauw, die het niet redde, net zo behandeld zoals Huug dat zou doen: bewaren in de vrieskist in het lab van Huug. In de geheime kelder, die haar nieuwe vriendje, Thilo, haar wil laten zien, verzamelde Huug botten en skeletten en opgemaakt dieren. Huug nam Pim altijd naar mee naar zijn lab. Ze staat daar opeens samen met Thilo en daarmee ontstaat er ongewild langzaam een opening. Beetje bij beetje, begint Pim het verhaal over haar overleden broertje te vertellen.
Prachtige innerlijke dialogen
Zo bouwt het verhaal zich verder naar ‘de dag zelf’ toe: de dag waarop het een jaar geleden is. En waarin niet alleen Pim, maar ook vader en moeder beseffen dat ze niet langer in hun bevroren, opgesloten wereld kunnen blijven. In de tussentijd lezen we de meest prachtige zinnen over de gevoelswereld van Pim, die kinderlijk is, maar gelijktijdig ook heel realistisch: ‘Het schuurt een beetje in mijn keel. Ik wil het al zo lang aan iemand vertellen. Over het geheime lab, en over Huug en Kauw in de vriezer, maar wat dan, en hoe dan, en wat komt daarna? Grote mensen gaan koffie zetten als ik over Huug begin.’ Of: ‘Ik weet wel iets over moeders en vaders: die blijven echt niet zomaar weg. En broers dan? Die blijven ook niet zomaar weg. Toch gebeurt het. En daar is helemaal niks aan te doen. Dat is dan gewoon zo. Je hoofd wordt een soepje en er komt een hittebeest onder de band van je broek wonen. Je eet de hele week afhaal en toch is er niemand die iets aan je ziet. Niemand.’
Er komen ook herhalingen voor in dit boek. Gedachten of woorden die al eerder gezegd zijn. Daar gaat een enorme kracht van uit. Om ingesleten overtuigingen om te kunnen buigen, het zelf te leren geloven en het als een mantra voor zichzelf te blijven herhalen, moet Pim wel vaker tegen zichzelf hetzelfde zeggen: dat gaat niet vanzelf. Hierdoor beleven we de innerlijke ontwikkeling extra levendig mee. En daarom is dit ook zo’n sterk boek.
Een balans tussen verdriet en vrolijk optimisme
Nergens wordt het verhaal te somber. Het is aanstekelijk hoe de positieve insteek en de rebelse plannen van Thilo tegenwicht bieden aan de somberte van Pim. Zijn opgewekte persoonlijkheid en de avonturen die Pim en Thilo samen beleven, zorgen ervoor dat dit boek mooi in balans blijft. Het is zeker niet zo dat de lezer alleen maar de zwaarte van het thema verlies meekrijgt. En Thilo blijft niet een tegenwicht zonder kleur: ook hij krijgt steeds meer lagen: zo heeft hij het, aanvankelijk onuitgesproken, lastig met zijn moeder die er nooit is omdat ze op expeditie is. Hij heeft dus ook geheimen. Daarin vinden Pim en Thilo elkaar ook: je hebt ouders en die doen maar zoals ze doen en je hebt je er maar tussen te bewegen.
Hoewel te begrijpen valt waarom Terwindt koos voor de titel Kauw van jou, blijft het een beetje de vraag of deze wel zo fijn gekozen is. Natuurlijk houdt Pim van haar broer en van de kauw en natuurlijk ook van haar ouders, maar de kern van het verhaal raakt het niet. De vrolijke vriendschap met Thilo is ook geen liefdesverhaal. Dat neemt niet weg dat we hier te maken hebben met een buitengewoon mooi en goed gelukt boek. Kris Terwindt: onthoud die naam!
