Het verhaal van dokter Dolittle is al oud. Het is vele malen in kinderboeken verteld en verfilmd en het heeft nog niets aan aantrekkingskracht ingeboet. Ook in de wereld van de Slavische sprookjesliteratuur is het een ingeburgerd verhaal, alleen heet dokter Dolittle daar dokter Doeniepijn. De relatie tussen mens en dier staat centraal in dit verhaal. Sterke gevoelens van affectie en afkeer, verwondering en bewondering, schoonheid en lelijkheid spelen daarin een grote rol. Een andere belangrijke rol in dit verhaal is weggelegd voor de geneesheer. De dokter is ouder en dus wijzer. De dokter is aardig, niet gehecht aan geld en materiële zaken. Hij is een slordervos. Hij is eigenlijk de volwassenne zoals wij die graag zien tussen zijn kinderen, de dieren. Bovendien kan hij wonderen verrichten: dieren en mensen genezen en van hun pijn afhelpen. Hij verstaat de dieren en begrijpt hen. Hij kan met ze praten. De figuur van Dokter Dolittle voldoet aan algemeen menselijke verlangens, die wij bij uitstek graag willen zien bij de huisdokter.
De mens is immers ook een dier
Dit is dan ook het centrale thema van dit verhaal, dat verder draait om spannende avonturen waarin goed en kwaad duidelijk van elkaar zijn te onderscheiden. Als de dokter door een zwaluw gevraagd wordt naar Afrika te gaan omdat daar een verschrikkelijke apenziekte is uitgebroken, aarzelt hij geen moment. Afrika is voor de meeste mensen een beetje eng. Het is een wereld vol exotische dieren, waar mensen weliswaar nieuwsgierig naar zijn, maar soms ook een beetje bang. Het liefst sluiten we die dieren op in een dierentuin of kijken we naar ze in het circus. De dokter leent een schip van een bevriende zeeman en gaat op reis met een paar dierenvrienden. Na een spannende reis vol storm en ontij bereiken ze Afrika. Daar vallen zij in handen van een wantrouwige koning die hen in de gevangenis gooit. De dieren helpen de dokter te ontsnappen. Vooral de apenbrug over een ravijn spreekt tot de verbeelding. Als de dokter dan eindelijk aan de slag kan gaan om de apen te genezen, blijkt het toch wel erg veel werk voor een man alleen, maar geen nood. Er komt hulp van vrijwel alle dieren, alleen de leeuwen verwaardigen zich niet tot het verrichten van hand- en spandiensten voor de dokter. Maar als de vrouw van koning leeuw zich daarover opwindt en hulp wil krijgen voor haar zieke welpje, draaien ook de leeuwen bij. Als iedereen weer beter is, wil de dokter graag naar huis. Na een ontroerend afscheid, zwaait iedereen de dokter uit en gaat de thuisreis beginnen. Een reis vol spannende avonturen met piraten, schipbreuk en de spectaculaire bevrijding van een klein jongetje en de redding van diens wanhopige en ontredderde vader.
Fraaie, artistieke illustraties
Het is een goed idee van uitgeverij Volt dit klassieke verhaal opnieuw onder de aandacht te brengen van jonge lezers. Het verhaal is vlot geschreven en opgedeeld in korte hoofdstukjes. Elk hoofdstuk wordt geïllustreerd met een prachtige, sterk gestileerde, paginagrote kleurentekening.
Een feest om te lezen
Het verhaal van dokter Dolittle leent zich er uitstekend voor om, op school of thuis, te worden voorgelezen aan jonge kinderen. Zij houden van avontuur, spanning, exotische werelden en een duidelijk onderscheid tussen goed en kwaad. Toch ligt de kracht van het verhaal er ook in om er later, eind basisschool, nog eens op terug te kijken en eventueel door kinderen zelf te laten lezen. Dan zou er gevraagd kunnen worden naar diepere lagen in dit verhaal, naar vaste rolpatronen en stereotypen,naar de plaats van de mens in- of boven de natuur en de consequenties hiervan.voor onze positiebepaling in de natuur. Kortom, dit boek heeft niet alleen veel mogelijkheden in educatieve zin, maar is ook een feest vol avontuur.
