De Inktaap is dé jongerenprijs van de Nederlandse literatuur, aldus de organisatoren Passionate Bulkboek en Stichting Lezen. Jongeren tussen de 15 en 19 jaar, bovenbouwleerlingen van het voortgezet onderwijs, bepalen jaarlijks welke schrijfster of schrijver van een volwassenenroman de Inktaaptrofee in ontvangst mag nemen. Hun docenten Nederlands hebben afgelopen voorjaar de drie genomineerde literaire romans gekozen die meedingen naar de Inktaapprijs 2025. De leerlingen lezen deze drie romans het komende schooljaar en bepalen welke spraakmakende literaire titel van het afgelopen jaar zij de beste vinden.
Het komende schooljaar zijn de Inktaapnominaties Luister van Sacha Bronwasser (nominatie Libris Literatuurprijs 2024), Kindertrein uit Budapest van Emy Koopmans (nominatie BNG Bank Literatuurprijs 2023) en W. van Tiemen Hiemstra (nominatie Boekenbon Literatuurprijs 2023).
Luister van Sacha Bronwasser vertelt het verhaal van de jonge, Nederlandse studente fotografie Marie. Geïmponeerd als zij is door Flo, een docente fotografie, wordt ze in het eerste jaar van haar studie in 1987 slachtoffer van Flo’s grensoverschrijdende gedrag. Met terugwerkende kracht, niet-chronologisch en vanuit verschillende perspectieven volgen we met name Marie tot een spannende ontknoping tijdens de Bataclanaanslag in het Parijs van 2015. We hebben dan al kennisgemaakt met de jonge paranormaal begaafde Parijzenaar Philip en zijn toenmalige au pair Eloïse. Marie wordt later au pair in het gezin van de volwassen Philip en diens zoontje Nicolas. Luister is een actuele roman vol suspense, die verrassend eindigt.
Kindertrein uit Budapest is een ultradun ‘literair essay’ van 88 pagina’s dat is uitgegeven in de Spoorslagreeks van uitgeverij Ambo/Anthos, een serie titels met de trein als gemeenschappelijke deler.
We volgen om te beginnen de Hongaarse Mariska Muskovics die in het interbellum als kind naar Nederland treint om een onbezorgde vakantie te vieren en aan te sterken, maar die nooit meer terugreist naar haar moederland. Haar (Nederlandse) kleindochter Emy is nieuwsgierig naar het verhaal achter deze verrassende wending en naar oma’s achtergrond. Omdat ze van grootmoeder niet veel wijzer wordt, onderneemt ze dezelfde treinreis (in omgekeerde richting) van Amsterdam naar Budapest. Tijdens de beschrijving van deze reis moet de lezer zijn best doen het spoor niet bijster te raken. Het boekje heeft een ingewikkelde structuur. Perspectieven, werkelijkheid en fictie lopen door elkaar heen in flarden van overgeleverde verhalen en met stukjes archiefmateriaal.
W. van de jonge Groninger Tiemen Hiemstra vertelt het verhaal van de jonge ik-verteller Olaf, vriendin Hilde en vriend W. Olaf en W. kennen elkaar van de middelbare school – zij verklaren elkaar ‘de echte vriendschap’. Ze houden contact als ze studeren, maar W. vindt zijn studie rechten te saai en gaat reizen. In Zuid-Amerika leert hij Hilde kennen. Terug in Europa begint hij achtereenvolgens drie andere studies (natuurkunde, filosofie en wiskunde) in Antwerpen, waar Olaf en Hilde ook studeren en wonen. Nadat Olaf en W. een weekend met de vriendenkring van Hilde naar de Ardennen zijn geweest, is W. spoorloos verdwenen. Tot zover de fabel van het verhaal, de belangrijkste gebeurtenissen chronologisch weergegeven. Het boek W. is niet-chronologisch opgebouwd en daardoor nog raadselachtiger dan de verdwijning van W. en W. zelf. Deze eigenlijke hoofdpersoon is een aantrekkelijke, artistiekerige, bij tijden eenzame jongen. De drie vrienden reizen, filosoferen, praten over voetbal, hebben plezier met elkaar.
Inktaapproject
Scholen die meedoen aan het Inktaapproject lezen met de deelnemende leerlingen alle drie de titels en bepalen per school welk boek als beste uit de bus komt. De leerlingen vellen hun oordeel in een creatief juryrapport bijvoorbeeld met een podcast, of in een toneelscript of kortverhaal. Tijdens de feestelijke Inktaapslotdag op dinsdag 8 april 2025 in de Doelen in Rotterdam wordt de winnaar van de Inktaapprijs bekend gemaakt én de school die het beste juryrapport heeft geleverd.
Aanmelden kan via de site: https://inktaap.nl/
De naam van het project komt van een tekst van Jorge Luis Borges: ‘Dit dier komt veel in noordelijke streken voor en is vier of vijf duim lang; zijn ogen zijn als kornalijn en zijn haar is gitzwart, zijdeachtig en soepel, en als een kussen zo zacht. Hij is met een vreemd instinct behept: zijn zwak voor Chinese inkt, en wanneer iemand zit te schrijven, gaat hij er met gekruiste achterpoten bijzitten, en met de ene voorhand op de andere wacht hij tot het schrijven gedaan is. Dan drinkt hij wat er over is van de inkt op. Daarna gaat hij weer gehurkt zitten, helemaal rustig nu.’ (Jorge Luis Borges, Het boek der denkbeeldige wezens, 1976).
