Flos en het glazen paleis neemt de lezer mee naar een sprookjesachtige wereld waarin verbeeldingskracht een brug slaat tussen kwetsbaarheid en moed. Het verhaal ademt een klassieke sfeer en roept associaties op met de werken van Charles Dickens, waarin een jong hoofdpersonage zijn weg zoekt in een wereld die groter en soms harder is dan hijzelf.
Floris, in het boek meestal Flos genoemd, groeit op in een dorpje dat ligt in Belgisch oorlogsgebied tijdens de Eerste Wereldoorlog. Net voor kerst laat Flos zijn opa en oma, bij wie hij woont achter, om naar zijn moeder in Amsterdam te gaan. Zij werkt daar als actrice. Wat in eerste instantie lijkt op een hereniging vol warmte, blijkt al snel ingewikkelder. Flos merkt dat zijn moeder vooral wordt opgeslokt door het toneelstuk waarin zij speelt en dat er weinig ruimte is voor hem. Bovendien kan hij niet zomaar terugkeren (wat door de oorlog komt) naar zijn opa en oma, waardoor hij zich verloren en alleen voelt.
In deze eenzaamheid komen de verhalen over het Glazen Paleis tot leven. Deze fysieke plek, die in werkelijkheid kil en verlaten oogt, groeit in Flos’ verbeelding uit tot een wereld vol verbondenheid. Het paleis wordt een symbool van hoop, geloof en liefde, een toevluchtsoord waar gevoelens er wél mogen zijn en waar antwoorden voorzichtig worden aangereikt.
‘Plotseling begrijpt Flos waarom zijn moeder hem op is komen halen voor de kerst. Ze hadden me alleen maar nodig om dat rolletje in hun kerstvoorstelling.’
Flos mist zijn moeder. Hij groeit op met verhalen over zijn moeder die vaak negatief gekleurd zijn: een vrouw die bewust het platteland verliet omdat ze zich daar niet thuis voelde. Pas wanneer Flos in gesprek raakt met de geest en eigenaar van het (later afgebrande) paleis, Van Hall, beginnen de keuzes uit zijn leven betekenis te krijgen.
‘“Wat zou je willen zien? Er is vast een vraag die op je lippen brandt,” zegt Van Hall en hij knikt hem bemoedigend toe. “Vindt mijn moeder het wel leuk dat ik hier ben?” De vraag rolt zomaar over zijn lippen, maar hij weet niet of hij het antwoord wel horen wil.’
De kracht van het boek schuilt vooral in de sfeer. De taal is poëtisch en beeldend, maar blijft tegelijkertijd toegankelijk voor jonge lezers. Grote thema’s zoals jezelf mogen zijn, erbij willen horen, anders zijn en geloven vormen de basis van dit sprookje en geven het verhaal diepgang zonder zwaar te worden.
‘Flos begrijpt zelf niet goed waarom, maar de vragen raken hem. “Hoe kan ik weten wat ik over vier jaar wel of niet wil zijn?”’
Kenmerkend voor Flos en het glazen paleis is de rustige verteltoon. Het verhaal kabbelt voort in dromerige scènes en neemt bewust de tijd. Er zijn geen snelle verhaallijnen of spectaculaire wendingen; in plaats daarvan wordt de lezer uitgenodigd om mee te voelen en mee te denken. Dit maakt het boek minder geschikt voor lezers die houden van actie en tempo, maar is juist aantrekkelijk voor wie houdt van fantasie met emotionele diepgang.
‘Ho, ho, niet zo snel. De toekomst staat niet vast, die hangt nog van zoveel factoren af. Dit is een van de mogelijkheden. Op je eigen toekomst kun je invloed hebben, maar dit stukje valt daar helaas buiten, zegt Van Hall wanneer Flos ziet hoe de toekomst eruit zal zien.’
Het boek sluit af met een extra hoofdstuk, Ons slotakkoord, waarin wordt toegelicht welke elementen uit het echte leven zijn verwerkt in het verhaal. Het Paleis voor Volksvlijt was een gebouw in Amsterdam. Het werd in 1855 gebouwd voor tentoonstellingen, concerten en allerlei kunst en uitvindingen konden er bewonderd worden. Het leek wel een plek waar iedereen samen kwam om te leren, te ontdekken en plezier te maken. Helaas brandde het paleis in 1929 af. De brand werd veroorzaakt door een technisch mankement aan de elektriciteitsinstallatie, vermoedelijk kortsluiting. Omdat het gebouw grotendeels uit hout en glas bestond, verspreidde het vuur zich snel en kon het niet worden gered.
Het boek is geschreven door de Nederlandse auteur Marlene Rebel. Haar toegankelijke schrijfstijl kenmerkt zich door herkenbare situaties en geloofwaardige personages. Daarnaast heeft Rebel oog voor menselijke emoties. De schrijfstijl van Lucinda Vos komt hiermee overeen. Ook zij heeft een sterke focus op emotie en beleving en schrijft verhalen die zowel toegankelijk als meeslepend zijn. De illustraties zijn gemaakt door Sophie Pluim. Elk hoofdstuk begint met dezelfde illustratie van het paleis, maar in het slotstuk staan prachtige illustraties van de hoofdpersonages. Deze zwartwit prenten hebben kleine details en komen door de tekst tot leven.
Flos en het glazen paleis is een gevoelig en fantasierijk verhaal dat nog lang blijft nazinderen nadat het boek is dichtgeslagen. Een warme aanrader voor sprookjes-liefhebbers die op zoek zijn naar een verhaal met een betekenisvolle boodschap en ruimte voor verwondering.
